Je luistert gebiologeerd naar een sterk verhaal van een vriend op een feestje en tegelijkertijd vang je iets interessants op uit een gesprek verderop. Lang werd gedacht dat dit nauwelijks mogelijk was, maar nieuw Iers onderzoek stelt dat we wel degelijk onze aandacht kunnen verdelen. Al kan niet iedereen het even goed.
Je brein is beter in multitasken dan gedacht. Onderzoekers van Trinity College Dublin hebben namelijk ontdekt dat onze hersenen heel even twee gesprekken tegelijk kunnen volgen. Dit verklaart waarom sommige mensen moeiteloos lijken te schakelen tussen verschillende gesprekken zonder de draad kwijt te raken.
Lange tijd gingen onderzoekers ervan uit dat onze aandacht zich maar op één spreker tegelijk kan richten. Maar de vork zit anders in de steel: onze hersenen blijken al te starten met de verwerking van een nieuw gesprek voordat ze het vorige volledig hebben losgelaten. Die overlap duurt slechts een tot twee seconden, maar in die korte periode zijn beide gesprekken tegelijkertijd actief in het brein.
Niet iedereen is er even goed in
Om dat aan te tonen, luisterden proefpersonen naar twee mensen die tegelijkertijd spraken, terwijl op de achtergrond het geroezemoes van een drukke ruimte klonk. De deelnemers kregen de opdracht om hun aandacht steeds van de ene naar de andere spreker te verleggen. Ondertussen werd hun hersenactiviteit geregistreerd met een EEG. Daaruit bleek dat de hersenen al reageren op de nieuwe spreker voordat de verwerking van de huidige is beëindigd. Dat overgangsmoment is zelfs te zien op het hersenfilmpje als een uniek patroon in de hersenactiviteit.
Dit verklaart mogelijk waarom sommige mensen zich zo op hun gemak voelen in drukke sociale situaties, legt onderzoeker Giovanni Di Liberto uit. “Onze resultaten doen vermoeden dat sommige mensen van nature beter kunnen multitasken dan anderen. Daardoor kunnen ze beter in de gaten houden wat er om hen heen gebeurt zonder meteen de aandacht voor hun huidige gesprek te verliezen.” Dat vermogen verschilt waarschijnlijk van persoon tot persoon. “Juist omdat deze korte periode waarin het brein twee gesprekken tegelijk volgt niet bij iedereen even sterk lijkt te zijn, kan dat sommige mensen een voordeel geven in situaties waarin je razendsnel van aandacht moet wisselen.”
Slimmere hoortoestellen
De ontdekking is niet alleen interessant voor neurowetenschappers. Er zijn ook praktische toepassingen. Door beter te begrijpen hoe de hersenen schakelen tussen verschillende stemmen, zijn mogelijk slimmere hoortoestellen te ontwikkelen. Die zouden gebruikers kunnen helpen zich op één spreker te concentreren, terwijl ze zich beter bewust blijven van wat er verder in de omgeving gebeurt. Ook kan het onderzoek meer inzicht geven in waarom drukke plekken, zoals restaurants, kantoren of familiefeestjes voor veel ouderen en mensen met gehoorproblemen zo vermoeiend zijn.
De studie laat zien hoe flexibel ons brein eigenlijk is. Terwijl we aandachtig naar één gesprek luisteren, blijft het voortdurend de omgeving aftasten naar nieuwe prikkels. Daardoor zijn we in staat om direct te reageren wanneer we ineens iets belangrijks horen, zoals onze naam, een waarschuwing, sappige roddel of bekende stem die plotseling onze aandacht trekt.
Wil je niets van Scientias missen? Volg Scientias op Google Discover dan zie je al onze verhalen!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
