Hoewel de inslag groter was dan wat NASA had verwacht, lijkt het geen significante schade aan de betreffende spiegel te hebben berokkend.

NASA’s peperdure James Webb-telescoop is geraakt door een micrometeoriet. Dat laat het Amerikaanse agentschap weten. Geheel onverwachts komt deze gebeurtenis overigens niet. “Vanaf het begin wisten we dat Webb de barre ruimteomgeving zou moeten kunnen doorstaan, waaronder ultraviolet licht en geladen deeltjes van de zon, kosmische straling en incidentele inslagen door micrometeorieten,” aldus Paul Geithner, lid van het James Webb-team.

Micrometeoriet
De micrometeoriet – waarschijnlijk niet meer dan een stofdeeltje dat met een onvoorstelbare snelle vaart door de ruimte raast – lag op ramkoers met één van de 18 spiegels (die deel uitmaken van de hoofdspiegel) waar James Webb mee uitgerust is. Na een eerste beoordeling lijkt de schade gelukkig mee te vallen. Ondanks een klein, detecteerbaar defect, werkt de telescoop nog steeds naar behoren.

Onvermijdelijk
NASA onderstreept dat dergelijke inslagen van micrometeorieten onvermijdelijk zijn. “We hadden zulke gebeurtenissen verwacht en hebben er rekening mee gehouden tijdens het bouwen van de spiegels,” legt NASA uit. Met behulp van simulaties zijn de spiegels van de telescoop uitvoerig getest. Toch kwam de recente inslag als een verrassing.

Groter dan verwacht
Dat heeft er met name mee te maken dat de inslag groter was dan wat NASA had gemodelleerd. “Sinds de lancering zijn we al door vier kleinere meetbare micrometeorieten geraakt,” vertelt Lee Feinberg van NASA. “Deze waren in overeenstemming met waar we op hadden gerekend. De meest recente inslag was echter groter dan onze voorspellingen. We zullen deze gegevens gebruiken om onze analyse van de prestaties in de loop van de tijd bij te werken. Ook zullen we operationele benaderingen ontwikkelen om ervoor te zorgen dat we de beeldprestaties van Webb de komende jaren maximaliseren.”

Aanpassing
James Webb is bovendien zo ontworpen dat de 18 segmenten van de hoofdspiegel afzonderlijk kunnen worden aangepast. Door de positie van het geraakte spiegelsegment te veranderen, kunnen technici een deel van de opgedane vervorming opheffen. Op dit moment is de recent getroffen spiegel al opnieuw afgesteld. Er staan nog enkele aanpassingen op de agenda om de correctie te blijven verfijnen.

Manoeuvres
Om Webb te beschermen tegen micrometeorieten, kunnen er overigens ook beschermende manoeuvres worden uitgevoerd. Zo kunnen de spiegels bijvoorbeeld opzettelijk worden weggedraaid als er een bekende meteorenzwerm voorbij komt. De meest recente inslag was echter niet het gevolg van zo’n meteorenzwerm en wordt momenteel beschouwd als een onvermijdelijke, toevallige gebeurtenis. Wel zullen ingenieurs nu op zoek gaan naar manieren om het effect van toekomstige inslagen van soortgelijke stofdeeltjes te verkleinen.

Geen vertraging
De onfortuinlijke gebeurtenis levert gelukkig geen vertraging op. Zo worden nog steeds de allereerste kleurenfoto’s van James Webb halverwege juli verwacht. Hierna zullen Webb’s wetenschappelijke observaties van start gaan. Wetenschappers hebben al via een competitief proces tijd aangevraagd om de telescoop te gebruiken. En alle waarnemingen zijn zorgvuldig gepland. Zo trapt Webb af met het bestuderen van twee bijzondere superaardes, namelijk de met lava bedekte 55 Cancri e en de luchtloze LHS 3844 b.

Het stofdeeltje gooit dus gelukkig geen roet in het eten. Bovendien hoeven we ons echt geen zorgen te maken om de prestaties van de telescoop. “De prestaties van James Webb zijn nog steeds ver boven verwachting,” stelt NASA. “Het observatorium is volledig in staat om de wetenschap uit te voeren waarvoor het is ontworpen.”

De James Webb-telescoop is zo groot als een tennisveld en moet onze kijk op het universum (en onszelf) radicaal gaan veranderen. Benieuwd wat de telescoop allemaal gaat bekijken en onderzoeken? Lees er hier alles over!