Eenzame ISS expeditie-74 combineert onderzoek met adembenemende beelden

Expeditie 74 aan boord van het ISS combineert belangrijk wetenschappelijk onderzoek met het vastleggen van spectaculaire kosmische en aardse taferelen; van de Andromedanevel tot een krachtige aurora.

De huidige Expeditie 74-bemanning van het internationale ruimtestation ISS vordert gestaag in hun missie. Zo stonden deze laatste weken in het teken van een volwaardige wetenschappelijke agenda, ondersteund door momenten van verwondering. De terugkeer van de Crew-11-astronauten naar Aarde op 15 januari markeerde het begin van een ‘eenzamere’ periode met nog slechts een driekoppig team dat aan boord achterbleef: station commandant Sergey Kud-Sverchkov (Roscosmos) en vluchtingenieurs Sergei Mikaev (Roscosmos) en Chris Williams (NASA). Enige tijd geleden telde de bemanning maar liefst 11 leden.

De ceremonie ter overdracht van het commando van het ISS op maandag 12 januari 2026. NASA-astronaut Mike Fincke (linksvoor) draagt de verantwoordelijkheid van het ISS over aan Roscosmos-kosmonaut Sergey Kud-Sverchkov, waarmee het einde van de missie van de vierkoppige Crew-11 wordt gemarkeerd. Foto: NASA TV
De SpaceX Crew-11 capsule maakt een nachtelijke waterlanding in de Stille Oceaan voor de kust van San Diego, Californië, op 15 januari 2026 om 9:41 uur (Nederlandse tijd). Aan boord waren NASA-astronauten Zena Cardman en Mike Fincke, JAXA-astronaut Kimiya Yui en Roscosmos-kosmonaut Oleg Platonov. De missie keerde voortijdig terug vanwege een medische kwestie bij een bemanningslid. Foto: NASA+
De SpaceX CRS-33-vrachtmodule (voorgrond) vuurt zijn Draco-thrusters op 23 januari voor 26 minuten en 11 seconden om de baan van het ISS te verhogen. Op de achtergrond is Florida zichtbaar en het Kennedy Space Center te herkennen, alwaar de 98 meter hoge Space Launch System (SLS) maanraket voor de Artemis II-missie klaarstaat op Lanceerplatform 39B. Foto: NASA
Portretfoto van de huidige resterende driekoppige bemanning van het ISS: ‘expeditie 74’. Aangekomen op 27 november met Sojoez MS-28, het commando overgenomen op 12 januari, te worden vergezeld door Crew-12 vanaf medio februari, en terugkerende naar aarde in juli, zijn hier (v.l.n.r.): NASA astronaut Chris Williams en Roscosmos kosmonauten Sergey Kud-Sverchkov and Sergey Mikaev. Foto: NASA/James Blair

Een laboratorium in een baan om de aarde

De wetenschappelijke werkzaamheden van dit moment zijn divers, maar ook sterk gericht op toekomstige ruimteverkenning. Chris Williams bestudeert hoe geluidsgolven zich voortplanten door granulair materiaal, onderzoek dat relevant is voor het begrijpen van maan- en marsbodems. Williams werkte ook aan een experiment om de vorming van biofilms van bacteriën tegen te gaan, een risico voor zowel de gezondheid van bemanningsleden als voor boordsystemen. Daarnaast testten Kud-Sverchkov en Mikaev virtual reality-brillen voor onderzoek naar evenwicht en ruimtelijke oriëntatie in gewichtloosheid, wat kan helpen om ruimtereizigers sneller te laten aanpassen.

De bemanning testte ook geavanceerde technologie. Tijdens een robotica challenge werden codes van studenten uit verschillende Aziatische landen gebruikt om de vrij vliegende Astrobee-robots in de Kibo-module aan te sturen, om zo verborgen objecten te lokaliseren. Verder is er ook geëxperimenteerd met kunstmatige intelligentie voor het omzetten van spraak naar tekst om de communicatie met missieleidingen te verbeteren.

Twee vrij vliegende Astrobee-robots in de Japanse Kibo-laboratoriummodule van het ISS. De robots, ter grootte van een broodrooster, werden gebruikt tijdens een studentencompetitie waarbij programmacode vanaf aarde werd geüpload om hen te besturen en diverse objecten in de module te lokaliseren, wat astronauten kan helpen in hun taken. Foto: NASA

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Hoe Crew-11 het ISS tot 11 bewoners brengt voor cruciale experimenten en ISS-bemanning wisselt, lanceerbasis in Kazachstan bezwijkt. Of lees dit artikel: ISS viert 25 jaar permanente menselijke aanwezigheid in de ruimte of Het ISS zou best een beetje ‘viezer’ mogen.

Een kosmisch perspectief

Tussen het onderzoek door kiekten de bemanningsleden die het ISS momenteel maar ook eerdere maanden bewoonden adembenemende beelden. De voorbereidingen nabij afgerond om terug te keren naar huis, legde JAXA-astronaut Kim Yui van de vertrekkende Crew-11 op 13 januari de Andromedanevel vast, een lichtpunt op 2,5 miljoen lichtjaar afstand. Diezelfde dag registreerde hij eveneens de spectaculaire verschijningen van het noorderlicht, vastgelegd vanuit de Cupola-module. En slechts eergisteren deelde Chris Williams een prachtige video van hetzelfde verschijnsel, terwijl sterstrepen vanuit een ander raampje een vreemd besef geven van tuimeling teweeg brengen.

De Andromedanevel, vastgelegd vanaf het ISS door Crew-11- en JAXA-astronaut Kimiya Yui op 13 januari 2026. Foto: Japan Aerospace Exploration Agency (JAXA)/K. Yui

 

Dit bericht op Instagram bekijken

 

Een bericht gedeeld door Chris Williams (@astro_chrisw)

Deze foto, gemaakt door Chris Williams op 21 januari, illustreert dat niet alleen het ISS in 90 minuten om de Aarde draait, maar het ISS in 90 minuten meekantelt om zijn eigen as om dezelfde houding aan de grond te behouden. In deze 5 minuten sluitertijd opname vanuit een raam aan ISS’ bakboord zijde, gelijk aan zo’n 20 graden draaiing, is te zien hoe dat resulteert in deze sterstrepen met een vast draaipunt. Foto: NASA’s Johnson Space Center/C. Williams

Een blik op aarde en vooruit

Ook onze planeet was een veel gefotografeerd onderwerp. Commandant Kud-Sverchkov deelde gedetailleerde beelden van de eilandengroepen Kaapverdië en Hawaï.

Twee beelden, gemaakt door Expeditie 74-commandant Sergey Kud-Sverchkov op 17 januari 2026, van het vulkanische eilandarchipel Kaapverdië, zichtbaar in de Atlantische Oceaan voor de kust van West-Afrika. Op de onderste van deze twee foto’s tref je tevens het Sojoez MS-28 ruimtevaartuig, vastgekoppeld aan de Poisk-module van het ISS, met op de achtergrond de eilandenstaat. Foto: Roscosmos/S. Kud-Sverchkov

De Amerikaanse staat Hawaï, vastgelegd door commandant Sergey Kud-Sverchkov op 18 januari 2025. De beelden tonen de uitgestrekte Pacifische eilandengroep, bestaande uit 137 vulkanische eilanden. De acht hoofdeilanden, waaronder het grote eiland Hawaï en het dichtbevolkte O’ahu, zijn vanuit deze baan om de aarde duidelijk te herkennen. Foto: Roscosmos/S. Kud Sverchkov

Zoals dit artikel begon met bemanningswisselingen sluiten we deze ook af; naast het bedrijven van wetenschap, onderhoud en fotografie staat het verwelkomen van de vierkoppige missie over een ruime twee weken nog op het programma. De vroegste lanceermogelijkheid voor NASA’s SpaceX Crew-12-missie is 15 februari 2026. Deze nieuwe bemanning zal met een overlap van enkele maanden het commando van expeditie 74 naar verwachting in juli overnemen wanneer Sojoez MS-28 terug naar Aarde keert met de driekoppige bmanning die het ISS nu bevolkt. Met deze wisselingen vervolgt het ruim 25 jarig continuüm van wetenschap en menselijke aanwezigheid in een baan om de aarde.

De Crew-12-bemanning poseert in hun SpaceX Crew Dragon ruimtecapsule, waarmee zij naar verwachting op 15 februari 2026 worden gelanceerd naar het ISS om zich bij de huidige driekoppige bemanning van expeditie 74 te voegen. Crew-12 zal zo’n negen maanden in het ISS verblijven. Van links naar rechts: Roscosmos-kosmonaut Andrey Fedyaev, NASA-astronauten Jack Hathaway en Jessica Meir, en ESA astronaut Sophie Adenot (Frankrijk). Foto: SpaceX

Tot slot, de deze week door ESA gepubliceerde video van de Poolse astronaut Sławosz Uznański-Wiśniewski, gefilmd vanuit de Cupola tijdens zijn 20 dagen durende Axiom-4 missie afgelopen zomer:

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:

Bronmateriaal

"ISS Updates" - NASA
Afbeelding bovenaan dit artikel: NASA's Johnson Space Center/C. Williams

Fout gevonden?

Interessant voor jou

Voor jou geselecteerd