Porno kijken is van alle tijden, maar hoe slecht is het eigenlijk voor je? In deze video van Universiteit van Nederland beantwoordt cultuursocioloog Samira van Bohemen van de Erasmus Universiteit in Rotterdam vijf vragen over porno. Van verslaving tot relaties en taboes en stereotypen.
Scientias: Interessante video! Wanneer noemen we iets eigenlijk porno, en wanneer niet? Waar ligt die grens?
Samira van Bohemen: “Dat is een best complexe vraag. Als je kijkt naar de definitie van pornografie, dan is die eigenlijk heel breed. Het gaat niet alleen over videomateriaal, maar ook over geschreven of audiovisueel materiaal dat bedoeld is om mensen seksueel op te winden. Daar kan van alles onder vallen, ook bepaalde boeken kunnen volgens die definitie pornografisch zijn. Het hangt dus een beetje af van welke definitie je hanteert.”
In de reacties vinden sommige kijkers dat de video een te positief beeld schetst. Wat zijn de negatieve kanten van het kijken naar porno?
“Mijn onderzoek gaat natuurlijk ook over hoe pornografie allerlei stereotypen produceert, en dat zie je er heel sterk in terug. Er zijn stereotypen over mannelijkheid, over vrouwelijkheid, maar ook raciale stereotypen. Een deel van de pornografie kun je zelfs ronduit racistisch noemen. Dat zijn duidelijk negatieve kanten. Maar tegelijkertijd is het een complex verhaal, want er zijn heel veel verschillende vormen van pornografie en er is voor iedereen wat wils. Ik vind het altijd belangrijk om genuanceerd te blijven. Want veel negatieve aannames over porno blijken gewoon niet uit onderzoek. Mensen denken dat het verslavend is, of dat mensen er gewelddadig van worden, maar hier is geen onomstotelijk bewijs voor. Als wetenschapper moet ik me baseren op wat onderzoek aantoont, niet op onderbuikgevoelens.”
Op Reddit bestaat de NoFap-beweging: mannen die stoppen met porno kijken en zeggen dat het hun leven beter heeft gemaakt. Is dat te verklaren?
“Die ervaringen zijn in ieder geval reëel, en daar kun je niets aan afdoen. Op het moment dat mensen dat zo ervaren, is het goed dat ze doen wat ze doen. Maar dat wil nog niet zeggen dat porno objectief problematisch is. Er zijn mensen die het op een problematische manier gebruiken, maar dat is iets anders dan dat het inherent problematisch is. Als iemand bij zichzelf problemen ervaart en het fijner vindt om te stoppen, dan is dat prima.”
Sommige kijkers koppelen hun mening over porno direct aan geloof. Merk je dat religieuze achtergrond invloed heeft op hoe mensen porno beleven?
“Ja, enorm. Dit onderwerp staat heel hoog op de agenda van religieuze groeperingen, met name vanuit het katholicisme. Mensen vinden het vanuit hun geloof heel problematisch, en dat kan natuurlijk ook.”
Zijn er dingen die je graag aan de video had toegevoegd, maar er niet in zijn gekomen?
“Niet per se. Je probeert het uit te leggen voor een breed publiek. Ik had zelf nog uren kunnen praten over de historische ontwikkeling van seksualiteit en hoe die samenhangt met bredere maatschappelijke ontwikkelingen, dat vind ik zelf ontzettend interessant. Maar ik kan me voorstellen dat dat geen verhaal is voor een breed publiek. Dus ik ben er uiteindelijk wel tevreden mee.”
