En dan vooral van bewerkt voedsel: zo blijkt een smeuïge pizzapunt een sterkere reactie uit te lokken dan een appel.

Een smeuïge pizzapunt, een bakje vol krokante frietjes of een ijsbolletje dat van een knapperig hoorntje druipt. Krijg je honger als je op straat dergelijke reclameborden ziet? Je hersenen reageren er in ieder geval wel op. Want onderzoekers hebben een populatie neuronen ontdekt die oplicht wanneer we getrakteerd worden op smakelijke food-foto’s.

Neuronen
Het is een opmerkelijke ontdekking. Afbeeldingen van voedsel blijken dus een groepje zenuwcellen in ons brein te activeren. Deze nieuw ontdekte populatie neuronen die wild wordt van eten, bevindt zich in de hersenen naast een vergelijkbaar hersengebied dat gespecialiseerd is in het identificeren en onthouden van gezichten, lichamen, plaatsen en woorden.

Studie
De onderzoekers kwamen tot deze ontdekking nadat ze hersenscans van acht proefpersonen, die maar liefst tienduizend foto’s te zien kregen, analyseerden. Het specifieke hersengedeelte dat oplicht, bevindt zich in een gespecialiseerd deel in onze visuele cortex. Dat ons brein zo sterk op allerlei verschillende voedingsmiddelen reageert, is overigens best verrassend. “We waren hier verbaasd over, aangezien voedsel geen visueel homogene categorie is,” vertelt onderzoeker Meenakshi Khosla. “Appels zien er bijvoorbeeld weer heel anders uit dan maïs en pasta. Maar toch hebben we een enkel groepje zenuwcellen gevonden die op precies dezelfde manier op al deze diverse etenswaar reageert.”

Neuronen
De onderzoekers hebben deze voedselspecifieke zenuwcellen de ‘ventrale voedselcomponent’ (in het Engels ventral food component, VFC) genoemd. Verdere analyse wijst uit dat deze populatie verspreid lijkt te zijn over twee clusters van neuronen, die zich aan weerszijden van het zogenaamde ‘fusiforme aangezichtshersengebied’ (FFA) bevinden. Dit hersengebied speelt een belangrijke rol in de zintuigelijke gezichtsherkenning. “Het feit dat de voedselspecifieke neuronen verspreid zijn over andere gespecialiseerde clusters, kan helpen verklaren waarom ze nog niet eerder zijn opgemerkt,” aldus de onderzoekers.

Bewerkt voedsel
Hoewel de reactie van de neuronen op food-foto’s overeenkomt, vonden de onderzoekers toch een opvallend verschil. Zo blijken bewerkte voedingsmiddelen, zoals pizza, bij sommige proefpersonen een sterkere reactie uit te lokken dan onbewerkte voedingsmiddelen, zoals een appel.

Cultuur
Volgens de onderzoekers laten de bevindingen uit hun studie zien hoe belangrijk voedsel voor mensen is. Het weerspiegelt mogelijk de speciale betekenis van voedsel in de menselijke cultuur, zo betogen ze. “Voedsel staat centraal in menselijke sociale interacties en culturele praktijken,” verklaart onderzoeker Nancy Kanwisher. “Eten houdt ons niet alleen in leven. Het is de kern van zoveel elementen van onze culturele identiteit en religieuze praktijken.”

De bevindingen uit de studie roepen veel aanvullende vragen op, waaronder hoe en waarom de nieuw ontdekte neurale populatie zich ontwikkelt. In een toekomstige studie is het team van plan te bestuderen hoe deze regio zich specialiseert tijdens de vroege kinderjaren en met welke andere delen van de hersenen het precies communiceert. Daarnaast is het interessant dat sommige proefpersonen sterker op bewerkt dan op onbewerkt voedsel reageerden. De wetenschappers hopen dan ook te achterhalen waarom de reacties van mensen op bepaalde voedingsmiddelen kunnen verschillen en of dit misschien afhankelijk is van hoe vaak ze iets eten, of dat het te maken heeft met hun voorkeur of afkeur voor bepaald voedsel. Een andere vraag is of dieren, zoals apen – die geen culturele betekenis aan voedsel hechten – ook over een groepje zenuwcellen beschikt dat wild wordt van food-foto’s. Wordt vervolgd.