Uit een nieuw onderzoek blijkt dat bossen bijzonder veel microplastics uit de lucht vangen.
Als je aan luchtvervuiling denkt zie je waarschijnlijk ronkende auto’s, walmende industrietorens en open vuren voor je. Daar kan mogelijk nog een nieuwe kandidaat aan toegevoegd worden: bossen. Uit een nieuw onderzoek blijkt dat de lucht in Wytham Woods, UK vol zit met piepkleine microplasticdeeltjes. Het onderzoek is gepubliceerd in Environmental Pollution.
Weer en landschap
Het team wilde beter begrijpen hoe microplastics zich door de lucht verplaatsen. En vooral: wat doen het weer en het landschap met die piepkleine deeltjes? Om dat te ontdekken kozen ze drie plekken die dicht bij elkaar liggen, maar toch heel anders zijn.
Ze namen monsters in het landelijke Wytham Woods, in de buitenwijk Summertown en in het stedelijke Oxford City. Van mei tot en met juli 2023 verzamelden ze om de twee à drie dagen materiaal, zodat ze veranderingen door het weer goed konden volgen.
Daarna bekeken de onderzoekers de monsters met een FTIR-spectroscoop. Dat apparaat gebruikt infrarood licht. Elk materiaal neemt dat licht op een andere manier op. Zo kun je zien of een deeltje bijvoorbeeld PET is (bekend van kledingvezels en sommige verpakkingen) of polyethyleen (bekend van plastic tasjes).
In totaal vonden ze 21 soorten plastic, verdeeld over vier groottes. De kleinste deeltjes waren 25 tot 50 micrometer (ongeveer zo groot als grote bacteriën). De grootste waren groter dan 100 micrometer (ongeveer de dikte van een mensenhaar).
De uitkomst was verrassend. Wytham Woods had het hoogste totaal aantal deeltjes: tot aan 500 microplasticdeeltjes per vierkante meter per dag. Dat was bijna twee keer zoveel als wat de onderzoekers in het centrum van Oxford City aantroffen. Daar ontdekte het team iets heel anders: minder microplasticdeeltjes, maar vooral een grote mix aan verschillende soorten plastic.
Vangnet voor plastic
De onderzoekers denken dat de vorm van vegetatie mogelijk een belangrijke rol speelt. Bomen en struiken kunnen deeltjes uit de lucht halen, alsof ze een soort vangnet vormen. Hierdoor blijven ook microplastics hangen op de bladeren en takken. Eenmaal ‘gevangen’ komen ze na verloop van tijd alsnog op de bodem terecht.
Onderzoeksleider Gbotemi Adediran zegt: “Ons onderzoek laat zien dat landelijke gebieden niet automatisch veilig zijn voor microplastics in de lucht. Natuurlijke elementen, zoals bomen, kunnen die vervuiling haast actief aantrekken.”
Uit het onderzoek blijkt ook dat elke plek een ander type plastic aan lijkt te trekken. In Wytham Woods vonden de onderzoekers vooral PET, In Summertown was polyethyleen het meest voorkomend en in Oxford City zagen ze relatief veel ethyleenvinylalcohol (EVOH).
Dat is een kunststof die vaak in voedselverpakkingen zit en ook wordt gebruikt in technische toepassingen, zoals onderdelen in brandstofsystemen en industriële folies. Hieruit blijkt dat de omgeving een groot effect kan hebben op welk type microplastics ergens gevonden kunnen worden.
Ook het weer bleek sterk te sturen waar en hoeveel deeltjes op een plek neerdwarrelen. Tijdens periodes met rustig en zonnig weer werden minder microplastics afgezet. Bij winderige omstandigheden nam de microplasticregen juist toe, vooral als de wind vanaf de Noordzee kwam. Als het regent gebeurt er weer iets anders: gemiddeld worden er dan minder deeltjes gevonden, maar de deeltjes die wel neerkwamen waren gemiddeld groter.
Luchtstromen
Dat past bij wat andere studies al langer suggereren: microplastics kunnen wekenlang in de lucht blijven zweven. De kleinste deeltjes kunnen via luchtstromen heel ver reizen, soms zelfs duizenden kilometers ver weg. Dat betekent dat microplastics dus niet altijd uit de directe omgeving hoeven te komen. Op die manier kan een bos toch heel veel deeltjes per dag ‘verzamelen’.
En dat is volgens het team mogelijk een reden tot zorg. Adediran waarschuwt: “Dat we zoveel kleine microplastics zien roept zorgen op over mogelijke gezondheidsrisico’s door inademing, of je nu in een stad woont of in een dorp.” Adediran wijst erop dat luchtvervuiling door microplastics daarmee niet langer alleen een stedelijk probleem zijn, maar dus ook voor geïsoleerde plekken waar mens en industrie ver van zijn verwijderd.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Schadelijke effecten van microplastics op bodemleven bevestigd door nieuw onderzoek en Dit plastic is gemaakt van bamboe en lost in de natuur vanzelf op . Of lees dit artikel: Wetenschappers maken plastic waarvan je de levensduur aan kan passen .
Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week?
Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
