De Europese astronaut Sophie Adenot is terug in Europa na een recordmissie van 237 dagen. Tegelijkertijd breekt NASA’s Perseverance een buitenaards afstandsrecord, bereidt ESA’s Rosalind Franklin zich voor op zijn eerste rit en is Dragon onderweg naar het ISS met nieuwe experimenten.
De nacht van vrijdag op zaterdag eindigde voor Sophie Adenot in Keulen, Duitsland. De Franse astronaut van het Europees Ruimteagentschap (ESA) zette voet op Europese bodem nadat ze 237 dagen en meer dan 3.700 omwentelingen rond de aarde aan boord van het internationale ruimtestation ISS had doorgebracht. Het betekende het einde van de langste ruimtemissie door een Europese astronaut tot nu toe.
Leestip: Van splashdown tot Korea’s raketsucces: de ruimteweek in vogelvlucht
Adenot en haar overige Crew-12 collega’s Jessica Meir, Jack Hathaway en Andrey Fedyaev ontkoppelden op 7 oktober van het ISS en plonsden een dag later neer voor de kust van Californië. Vanaf Ellington Field in Houston stapte Adenot aan boord van een Airbus A330 MRTT Phénix van de Franse luchtmacht, die haar naar het European Astronaut Centre in Keulen bracht. Daar wachtten familie, vrienden, collega’s, journalisten en vertegenwoordigers van de ESA-lidstaten haar op.
Nu begint voor Adenot een periode van gegevensverzameling en revalidatie. Haar lichaam moet opnieuw wennen aan de zwaartekracht na bijna acht maanden gewichtloosheid. De missie van Crew-12 was op 14 februari begonnen met de koppeling van de Dragon-capsule aan het ISS. Tijdens hun verblijf voerden de astronauten honderden uren wetenschappelijk onderzoek uit, waaronder Europees geleide experimenten en medisch onderzoek.
Perseverance rijdt zich voorbij Opportunity in de geschiedenisboeken
Terwijl Adenot haar eerste dagen thuis doorbracht, schreef een andere machine geschiedenis op een plek die meer dan 200 miljoen kilometer verderop ligt. Op zondag 11 oktober 2026 tikte de kilometerteller van NASA’s Perseverance-rover tijdens een rit van 91,31 meter door van 45,13 naar 45,22 kilometer. Daarmee overtrof hij het oude record van de Opportunity-rover, die tussen 2004 en 2018 in totaal 45,16 kilometer op Mars aflegde.
Leestip: Na vijf jaar en vier maanden: Marsrover voltooit marathon en wordt van bovenaf gefotografeerd
Het verschil zit niet in snelheid of motorkracht. Perseverance beschikt over een geavanceerd autonoom navigatiesysteem genaamd AutoNav, dat de rover in staat stelt om tijdens het rijden het terrein in kaart te brengen, obstakels te herkennen en zijn route zelf bij te sturen. Meer dan 90 procent van de totale afstand die Perseverance heeft afgelegd, is met behulp van dit systeem gereden. Ter vergelijking: bij de Opportunity en diens tweelingbroer Spirit lag dat aandeel rond de 5 procent.
“Het is een eer om aan Perseverance te werken op een moment waarop de technologie zich zo heeft ontwikkeld dat ritten als deze routine zijn geworden,” zegt Steven Lee, projectmanager van de Curiosity– en Perseverance-rovers bij NASA’s Jet Propulsion Laboratory. “De oorspronkelijke missie voorzag in niet meer dan 20 kilometer aan rijafstand. We zijn daar ruimschoots overheen gegaan.”
De recordrit vond plaats in het gebied Lac de Charmes, aan de westelijke rand van de Jezero-krater. Perseverance is op weg naar Idubi, een regio met mogelijk enkele van de oudste gesteenten die ooit in het zonnestelsel zijn onderzocht. De rover heeft inmiddels 29 gesteente- en regolietmonsters verzameld. NASA heeft de missie verlengd tot ongeveer eind 2028.
ESA’s Rosalind Franklin oefent de eerste meters op Mars
De Europese tegenhanger van Perseverance is nog niet op Mars, maar de voorbereidingen zijn in volle gang. In de Spaanse Tabernas-woestijn, een landschap dat door zijn droogte en rotsformaties sterk op Mars lijkt, testte ESA’s ExoMars-team de eerste rit die de Rosalind Franklin-rover in 2030 moet maken. Een volledig schaalmodel genaamd Charlie reed over oneffen terrein en oefende met een helling van 20 graden, vergelijkbaar met de omstandigheden die de echte rover bij zijn landing zal tegenkomen.
Leestip: Hoe een geavanceerd laboratorium op wielen de jacht op leven op Mars gaat revolutioneren
De test was niet alleen een technische oefening. Het wetenschappelijke team in het Rover Operations Control Centre in Turijn, Italië, bestuurde Charlie op afstand via een satellietverbinding, precies zoals dat later op Mars zal gebeuren. Op de zesde dag legde Charlie meer dan 60 meter zelfstandig af, zonder tussenkomst van een operateur, met een navigatiefout van minder dan 1 procent.
Rosalind Franklin beschikt over een boorsysteem dat tot twee meter onder het Marsoppervlak kan komen. Die diepte is cruciaal: de Martiaanse atmosfeer biedt nauwelijks bescherming tegen kosmische straling waardoor organische moleculen aan het oppervlak afbreken. Materiaal dat dieper begraven ligt, heeft meer kans om sporen van vroeger leven te bewaren. De rover moet in 2028 worden gelanceerd en zal naar verwachting in 2030 landen in Oxia Planum, een gebied rijk aan kleiafzettingen die miljarden jaren geleden in aanwezigheid van vloeibaar water zouden zijn gevormd.
Dragon onderweg naar het ISS met de laatste zonnepanelen
Terug naar de aarde, of beter gezegd: de baan eromheen. Op het moment dat dit artikel verschijnt, is een Falcon 9-raket van SpaceX met een Dragon-vrachtcapsule onderweg naar het internationale ruimtestation. De lancering vond plaats om 12.33 uur ’s middags op 13 oktober, vanaf Space Launch Complex 40 in Cape Canaveral, Florida. Aan boord bevindt zich ruim 2.900 kilogram aan wetenschappelijke apparatuur, bevoorrading en materialen voor de bemanning van het ISS.
Eén van de belangrijkste ladingen is het laatste paar Roll-Out Solar Arrays, de oprolbare zonnepanelen die het energiesysteem van het station moeten versterken. Daarnaast vervoert de Dragon een reeks wetenschappelijke experimenten die alleen in microgravitatie kunnen worden uitgevoerd. Het gaat onder meer om LambdaVision-1, een onderzoek naar de productie van kunstmatige retina’s die patiënten met onbehandelbare netvliesaandoeningen zouden kunnen helpen. Ook zijn er experimenten aan boord voor de groei van driedimensionaal hartweefsel, de vorming van nieuwe glassoorten en onderzoek naar hersenorganoïden (in het laboratorium gekweekte mini-orgaantjes die de hersenen nabootsen) voor de studie van ontstekingsprocessen en neurodegeneratieve ziekten zoals Alzheimer en Parkinson.

De Dragon-capsule wordt verwacht op donderdag 15 oktober rond 17.00 uur ’s middags zelfstandig aan te meren bij de Harmony-module van het ISS. Het ruimtevaartuig blijft ongeveer een maand gekoppeld voordat het terugkeert naar de aarde met onderzoeksresultaten en apparatuur, waaronder onderdelen van de Canadese robotarm Canadarm2.
Chinese bemanning werkt door aan boord van Tiangong
Ook het Chinese ruimtestation Tiangong is deze week het toneel van wetenschappelijke activiteit. De Shenzhou-23-bemanning, bestaande uit Zhu Yangzhu, Zhang Zhiyuan en Li Jiaying, voert experimenten uit op het gebied van micrograviteitsfysica en materiaalonderzoek. Vorige week verving en verwerkte de bemanning monsters in de hoge temperatuur oven voor materiaalkunde. Daarnaast oefenden de astronauten met een metacognitief trainingssysteem: bij beeldherkenning onder wisselende beginomstandigheden leerden ze niet alleen objecten herkennen, maar ook inschatten wanneer die herkenning betrouwbaar was. Dat is een vast onderdeel van hun professionele training voor rendez-vous en docking (het aanmeren van capsule aan station).
Leestip: China’s ruimtestation krijgt upgrade: vers gebakken koekjes op 400 kilometer hoogte
De bemanning houdt ook het ruimtestation zelf in stand. Dat betekent routinematige controles van de regeneratieve levensondersteuningssystemen, het bijhouden van de medische voorraad, het opruimen van materialen en het schoonmaken van de leefomgeving. Om de fysiologische effecten van gewichtloosheid tegen te gaan, wordt er ook flink getraind.
Een dag waarop de ruimtevaart zich van vele kanten laat zien
Wat deze ontwikkelingen samen laten zien, is hoeveel er tegelijkertijd gaande is in de ruimtevaart: een Europese astronaut is thuis na een recordverblijf in een baan om de aarde, een Amerikaanse rover heeft een record gevestigd dat bijna vijftien jaar standhield, een Europese rover oefent in een Spaanse woestijn voor een landing die nog vier jaar op zich laat wachten en een commerciële vrachtcapsule is onderweg naar het ISS met de laatste zonnepanelen en een laboratorium vol experimenten. Ruimtevaart is daarin misschien wel het duidelijkst zichzelf: een wereldwijde onderneming waarin bemande en onbemande missies, oude en nieuwe spelers, nationale agentschappen en commerciële partners samenkomen. Van de kraterranden van Jezero tot de woestijn van Almería, van de Cupola van het ISS tot een lanceerplatform in Florida: de ruimte is geen verre droom meer, maar een dagelijkse werkelijkheid waarin mensen en machines voortdurend grenzen verleggen.
Wil je meer achtergronden over dit nieuws volgen? Bekijk dan ook onze recente artikelen:
– Sophie Adenot terug in Europa, Perseverance breekt record en Dragon vertrekt naar ISS
– Van splashdown tot Korea’s raketsucces: de ruimteweek in vogelvlucht
– ISS verwelkomt nieuwe bemanning: Crew-12 draagt fakkel over
– Starship gaat orbitaal, Starliner onder vuur en NASA kiest PRIMA
– Van Marspanorama tot maankrater: een blik op het ruimtenieuws
– China’s ruimtestation krijgt upgrade: vers gebakken koekjes op 400 kilometer hoogte
– Ruimtewandelingen, China’s Marsplannen én een historische raketlancering: dit gebeurde er in de ruimtevaart
– Zhuque-3 landt succesvol op aarde, terwijl Chang’e 7 klaarstaat voor de Maan
– Amerikaans maanprogramma boekt gestaag vooruitgang met nieuwe tests en hardware
– Lanceerdrukte in Azië: China doet spectaculaire vangst, India lanceert eerste commerciële raket en Japan test RV-X
– Een nieuw hoofdstuk op het ISS: Expeditie 75 neemt het roer over van Expeditie 74
– 15 jaar na de laatste shuttlevlucht: NASA’s duurste vergissing bleek ook zijn grootste succes
…of volg onze themapagina’s Chinese ruimtevaart, Tiangong, ISS, Artemis, Astronauten of De Nieuwe Ruimtewedloop om helemaal bij te zijn in deze interessante tijden!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:

