Hondenbaasjes kennen het wel: je trouwe viervoeter moet even geduldig wachten op zijn voer of mag niet dat kleffe broodje op straat naar binnen schrokken. Hongaarse onderzoekers analyseerden wat er in de hersenen van honden gebeurt wanneer ze zich in moeten houden. En wat blijkt? Honden lijken op hun baasjes, misschien wel meer dan gedacht.
Het weerstaan van verleidingen of het onderdrukken van gedrag werkt op verschillende manieren. Soms is het instinct: een muis die geen vin verroert wanneer een roofdier nadert of een buidelrat die zo stil ligt dat hij wel dood lijkt. In andere gevallen is zelfbeheersing een bewuste keuze, zoals het afslaan van dat laatste biertje.
Bij mensen speelt de frontale kwab een sleutelrol bij het onderdrukken van impulsen. Die helpt ons rationeel te denken, impulsen te remmen en ons gedrag aan te passen aan een situatie. Juist daarom is dit hersendeel belangrijk in de psychiatrie: een afwijkende werking van de frontale kwab wordt bijvoorbeeld in verband gebracht met ADHD.
Meer lezen over het brein en zelfbeheersing? Dit is waarom vet eten zo onweerstaanbaar lekker is
De frontale kwab is een van de laatst ontwikkelde hersengebieden in de menselijke evolutie. Daardoor wordt zelfbeheersing vaak gezien als een geavanceerde eigenschap die mensen onderscheidt van andere dieren. Toch is er opvallend genoeg weinig onderzoek gedaan naar de rol van de frontale kwab bij honden, terwijl we ze juist als intelligente metgezellen kennen.
Wat gaat er om in hun kop?
Met een elektro-encefalogram (EEG) maten de onderzoekers de hersenactiviteit bij veertien honden terwijl zij verschillende opdrachten kregen. In totaal maakten ze 226 hersenfilmpjes van elk ongeveer dertig seconden. Daaruit bleek dat de frontale kwab duidelijk actiever was bij commando’s waarbij de honden een impuls moesten onderdrukken dan bij eenvoudige opdrachten. Dit wijst erop dat de honden hun gedrag bewust kunnen beheersen.
Opvallend genoeg vertoonde die hersenactiviteit een sterke overeenkomst met die van mensen. Volgens de onderzoekers is dat niet verassend: honden leven al duizenden jaren nauw samen met mensen en worden dagelijks geconfronteerd met vergelijkbare situaties waarin zelfbeheersing nodig is. De bevindingen bieden niet alleen nieuw inzicht in de leefwereld van onze huisdieren, maar ook in de ontwikkeling van het menselijk brein. Omdat honden veel korter leven dan mensen, kunnen leeftijdsgebonden veranderingen bovendien veel sneller onderzocht worden dan bij mensen. De loyale hond is dus niet alleen goed gezelschap, hij biedt ook een waardevolle toevoeging voor hersenonderzoek.
Wil je niets van Scientias missen? Volg Scientias op Google Discover dan zie je al onze verhalen!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
