Wie een hond heeft, weet het eigenlijk al: onze trouwe viervoeter lijkt vaak meer op ons dan we denken. We delen ons huis, gewoonten en soms zelfs onze gezondheid met ons huisdier. Nieuw onderzoek laat nu zien dat honden en mensen mogelijk ook dezelfde biologische signalen delen die iets zeggen over hoe lang we leven.
Wetenschappers van het Dog Aging Project, waarvoor hondeneigenaren jarenlang biologische monsters van hun dieren aanleveren, ontdekten dat bepaalde stoffen in het bloed van honden samenhangen met een langere of juist kortere levensduur. Opvallend genoeg blijken die patronen sterk overeen te komen met wat onderzoekers eerder bij mensen hebben gevonden.
Op zoek naar de biologische voorspellers van levensduur
Om veroudering beter te begrijpen, is gekeken naar metabolieten: kleine moleculen die ontstaan tijdens normale processen in het lichaam. Omdat deze stoffen een momentopname geven van wat er zich op celniveau afspeelt, kunnen ze waardevolle aanwijzingen geven over gezondheid en levensduur.
Het ging specifiek om de vraag welke metabolische patronen samenhangen met eerder of later doodgaan. Volgens onderzoeksleider Kate Creevy is sterfte een bijzonder nuttige maatstaf. “Het is heel duidelijk vast te stellen wanneer een mens of hond overlijdt, terwijl andere kenmerken van gezond ouder worden vaak moeilijker te meten zijn.”
Door te beginnen met zo’n duidelijke uitkomst hopen onderzoekers uiteindelijk te achterhalen welke biologische processen, zoals stofwisseling, ontstekingen of cellulaire stressreacties, een rol spelen bij veroudering.
Een unieke ‘vingerafdruk’ van veroudering
In plaats van individuele moleculen te bestuderen, analyseerde het team duizenden metabolieten tegelijk. Dat levert een veel completer beeld op van wat er in het lichaam gebeurt. Sommige wetenschappers spreken zelfs van een biologische vingerafdruk. Niet één enkele stof blijkt bepalend, maar juist een specifiek patroon van moleculen dat samenhangt met gunstige of ongunstige gezondheidsuitkomsten.
Deze meetbare signalen worden biomarkers genoemd. Ze kunnen helpen voorspellen welke dieren meer of minder risico lopen op vroegtijdig overlijden. Dat betekent overigens niet automatisch dat de biomarkers zelf de oorzaak zijn van een kortere levensduur.
Volgens Creevy ligt juist daar de volgende uitdaging. Wanneer we begrijpen waarom bepaalde biomarkers aanwezig zijn, is het mogelijk om te achterhalen welke biologische processen werkelijk verantwoordelijk zijn voor de relatie met veroudering.
Wat goed is voor mensen, lijkt ook goed voor honden
Een van de opvallendste bevindingen ontstond toen de resultaten werden vergeleken met vijf grote studies naar menselijke sterfte. In al deze onderzoeken kwamen vergelijkbare metabolische patronen naar voren. Dat toont aan dat honden en mensen fundamentele biologische kenmerken van veroudering delen. Volgens de onderzoekers biedt dat grote voordelen. Kennis die is opgedaan bij mensen kan mogelijk worden toegepast op honden en honden kunnen op hun beurt helpen om verouderingsprocessen bij mensen sneller te bestuderen.
Daar zijn de dieren bijzonder geschikt voor. Ze leven in dezelfde omgeving als mensen, eten vaak vergelijkbaar voedsel en nemen veel van de leefgewoonten van hun baasjes over. Bovendien worden honden gemiddeld slechts twaalf tot dertien jaar oud, waardoor onderzoekers de effecten van veroudering veel sneller kunnen volgen dan bij mensen.
Voor hondeneigenaren is de praktische boodschap relatief eenvoudig. De factoren die gezond ouder worden bij mensen bevorderen, zijn waarschijnlijk ook belangrijk voor honden. Een gezond dieet, een gezond lichaamsgewicht, voldoende beweging en aandacht voor de cognitieve gezondheid zijn daarbij essentieel. Of zoals Creevy het samenvat: “Wat goed is voor ons, is waarschijnlijk ook goed voor hen.”
De onderzoekers benadrukken dat dit onderzoek nog maar het begin is. Nu de belangrijkste metabolieten zijn geïdentificeerd, kan het echte speurwerk beginnen naar de biologische mechanismen die veroudering sturen. En dat zou uiteindelijk zowel honden als mensen kunnen helpen langer gezond te blijven.
Wil je niets van Scientias missen? Volg Scientias op Google Discover dan zie je al onze verhalen!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
