Regisseurs, producenten, het zijn nog altijd vaak mannen die de scepter zwaaien in Hollywood. Bizar eigenlijk als je weet dat vrouwen de succesvolste films hebben gemaakt. Denk aan Avatar: The Way of Water, Jurassic World of Barbie. Volgens een nieuwe studie is dat geen toeval: films met vrouwelijke scenarioschrijvers blijken gemiddeld winstgevender dan wanneer mannen het script schrijven.
“Films met een vrouw als scenarist maar zonder vrouwelijke regisseur maakten 34 procent meer winst dan films waarin alleen mannen die rollen vervulden, ondanks vergelijkbare budgetten”, vertelt onderzoeker Anja Huwiler van de Johannes Gutenberg-Universiteit Mainz.
Toch is dit niet terug te zien in de verdeling van de grootste filmbudgetten. “Van de 44 films met de hoogste 1 procent van de productiebudgetten waren er 39 producties met alleen mannen en bij geen enkele was een vrouwelijke regisseur betrokken.”
Bijna 200.000 films
Huwiler analyseerde een dataset met bijna 200.000 films die tussen 1994 en 2023 verschenen. Van ruim 4200 films waren daarnaast gegevens over het productiebudget en de wereldwijde bruto-opbrengst beschikbaar. De cijfers laten zien dat de vertegenwoordiging van vrouwen langzaam groeit. In 1994 had 21,5 procent van de films minstens één vrouwelijke regisseur of scenarioschrijver. In 2023 was dat aandeel gestegen tot 29,4 procent. “Na bijna dertig jaar had minder dan een op de drie films een vrouw in een van beide rollen”, aldus Huwiler.
Daarmee snijdt Hollywood zichzelf in de vingers, want films die door vrouwen zijn geschreven, brachten gemiddeld meer geld op, namelijk zo’n 35,9 miljoen dollar, tegenover 26,8 miljoen dollar bij mannelijke scenaristen. Een verschil van 34 procent, terwijl de budgetten vergelijkbaar waren.
Meer rendement
Ook het rendement op de investering viel hoger uit. Dit cijfer geeft aan hoe efficiënt het geïnvesteerde kapitaal wordt gebruikt. Een positieve waarde betekent dat een project meer geld opleverde dan het kostte. Marketing- en distributiekosten en andere inkomstenbronnen worden daarbij buiten beschouwing gelaten. Films met een vrouwelijke scenarioschrijver maar zonder vrouwelijke regisseur kwamen uit op een ROI van 1,1, tegenover 0,88 voor producties met alleen mannen: een verschil van 25 procent.
Films waarin vrouwen zowel het scenario schreven als de regie voerden, behaalden ongeveer dezelfde ROI als producties met alleen mannen, terwijl ze met de helft van het budget werkten.
Leestip: Films staan bol van genderstereotypen (zowel in woorden als in daden)
Grote budgetten blijven bij mannen
Hoe hoger het budget, hoe sterker de dominantie van mannen werd. Binnen de 10 procent films met de hoogste budgetten bestond 74,8 procent uit producties met uitsluitend mannen als regisseur of scenarioschrijver. In de hoogste 5 procent liep dat op tot 78,6 procent en in de hoogste 1 procent tot 88,6 procent. Over de volledige periode van dertig jaar belandde geen enkele film met een vrouwelijke regisseur in die laatste categorie.
Ook daar steken de financiële resultaten opvallend bij af. “Onder de 44 films in de hoogste 1 procent van de productiebudgetten hadden de vijf films die door een vrouw waren geschreven maar niet door een vrouw waren geregisseerd een gemiddelde winst die ongeveer 113 miljoen dollar hoger lag dan bij films met alleen mannen, ondanks iets lagere budgetten.”
Hardnekkig patroon
Dit zijn geen ingewikkelde rekensommen. Je zou dus denken dat men in Hollywood wel op de hoogte is en dus de filmbudgetten anders gaat verdelen, maar dat is duidelijk niet zo. Verklaringen daarvoor levert de studie niet direct. Wel blijkt uit eerder onderzoek dat besluitvormers bij grote onzekerheid geneigd zijn vast te houden aan bekende mensen en vertrouwde werkwijzen.
“De extreme onzekerheid van filmfinanciering kan bekende mensen en gevestigde methodes veiliger laten aanvoelen, vooral als besluitvormers risico- of verliesavers zijn. Dat kan de status quo versterken, zelfs als het financiële bewijs in een andere richting wijst”, aldus de onderzoekers. Ook de #MeToo-beweging bracht daarin geen verandering. Na 2017 bleef het aandeel vrouwen groeien, maar de snelheid waarmee dat gebeurde nam niet toe.
Amerikaanse films
Er zijn wel belangrijke kanttekeningen. De financiële dataset bestond voornamelijk uit Amerikaanse bioscoopfilms en sommige groepen, waaronder vrouwelijke regisseurs, waren klein. Daardoor zijn sommige bevindingen vooral beschrijvend. Bovendien werd gender in de volledige dataset afgeleid uit voornamen, waardoor vrouwen met bepaalde achtergronden mogelijk ondervertegenwoordigd zijn.
“Ik denk dat de waarde van deze studie is dat we door een financiële lens kijken en niet alleen naar vertegenwoordiging van vrouwen”, besluit Huwiler. “Studio’s en investeerders vinden het belangrijk of hun investeringsbeslissingen overeenkomen met de financiële resultaten. Deze bevindingen geven aanleiding om bestaande praktijken rond personeelskeuzes, groen licht geven aan projecten en budgettering onder de loep te nemen.”
Wil je niets van Scientias missen? Voeg Scientias toe als voorkeursbron op Google dan zie je al onze verhalen!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
