Jaarlijks worden er schokkende hoeveelheden vistuig in de oceaan gedumpt, waar vervolgens vissen en zeedieren in verstrikt kunnen raken.

Jaarlijks verdwijnt er zo’n twee procent van al het commerciële vistuig in de oceaan. Tot die alarmerende ontdekking komen onderzoekers in een nieuwe studie. Het gaat om miljarden vishaken, miljoenen vallen en honderdduizenden kilometers vislijn. Dit afgedankte vistuig vormt overigens niet alleen een gevaar voor het zeeleven, maar heeft ook economische gevolgen voor de vissers, aldus het onderzoeksteam.

Studie
De onderzoekers interviewden zo’n 450 vissers afkomstig uit zeven verschillende landen in een poging te begrijpen hoeveel van hun uitrusting elk jaar in de oceaan verdwijnt. Het team concentreerde zich op vijf belangrijke soorten vistuig en bracht vervolgens in kaart hoeveel ervan in de zee werd achtergelaten, verloren ging of werd weggegooid. “De gegevens die we verzamelden zijn rechtstreeks afkomstig van de vissers zelf,” zegt onderzoeker Kelsey Richardson. “Op deze manier krijgen we het beste inzicht bij de bron.”

Vistuig
Het blijkt te gaan om schokkende hoeveelheden. “We ontdekten dat er jaarlijks 14 miljard vishaken, 25 miljoen vallen en bijna 740.000 kilometer vislijn door de commerciële visserij in de oceaan verdwijnt,” zegt onderzoeker Denise Hardesty. Om dit in perspectief te plaatsen, dit is genoeg vislijn om de aarde 18 keer mee te omwikkelen. Daarnaast gaat er jaarlijks bijna 80.000 vierkante kilometer visnetten (denk aan kieuwnetten, sleepnetten en visnetten die worden gebruikt voor de zegenvisserij) in de zee verloren. “Als dit zo doorgaat, liggen er binnen 65 jaar genoeg netten op de zeebodem om de hele planeet te bedekken,” aldus de onderzoekers.

Zeeleven
Dat er zoveel vistuig in de oceaan wordt gedumpt, is zorgwekkend. Dit afgedankte vistuig draagt namelijk enorm bij aan de wereldwijde plasticvervuiling. Bovendien kunnen hier weer vissen en zeedieren in verstrikt raken. Naar schatting sterven elk jaar honderdduizenden dieren door onbedoelde vangst in visnetten. Bovendien vergaan visnetten amper. Het betekent dat er nog decennialang dieren in vast kunnen komen te zitten.

Vissers
Al dit verloren vistuig vormt overigens niet alleen een bedreiging voor het milieu. Het heeft ook economische gevolgen voor de vissers zelf, zo stellen de onderzoekers. Elke meter verloren visnet of -lijn is een kostenpost voor de visser – niet alleen om het vistuig te vervangen, maar ook in potentiële vangst.

Hoe verdwijnt het in de oceaan?
Een prangende vraag is natuurlijk hoe al dit vistuig in de zee terechtkomt. Niet alles wordt opzettelijk overboord gekieperd. Deels heeft dit ook te maken met de omstandigheden op zee. Denk bijvoorbeeld aan slecht weer, of visnetten die per ongeluk in de knoop raken met andere. Zeker wanneer vissers naar dezelfde gebieden trekken, is de kans groot dat hun netten of vislijnen in contact komt met andermans vistuig.

Ondanks de grimmige bevindingen gloort er hoop. Zo vinden er ook in de visserij veel innovaties plaats, waarbij met name vistechnieken verbeteren. “Dit betekent dat het tegenwoordig steeds vaker mogelijk is om vistuig te markeren, te volgen en terug te vinden,” aldus Richardson. “Onze bijgewerkte schattingen laten echter zien waar toekomstige inspanningen zich op zouden moeten richten. We moeten op zoek naar gerichte oplossingen om te voorkomen dat er meer vistuig in de oceanen terechtkomt.”