Wat zouden we de aarde een plezier doen als we stoppen met vlees eten of beter nog: helemaal veganist worden. Het zou onze ecologische voetafdruk bijna halveren.
Op dit moment is net iets meer dan 1 procent van de wereldbevolking veganist. In Nederland is dat nog minder: 0,5 procent volgens cijfers van het CBS. 5 procent is vegetarisch. Dat lijkt weinig, maar Nederlanders zijn wel steeds vaker flexitarisch: 22 procent eet minstens drie keer per week geen vlees. Het klimaat is een van de meest genoemde redenen om te minderen of te stoppen met vlees eten.
Hoeveel beter is veganistisch eten?
In een nieuwe studie is gekeken hoeveel CO2-uitstoot het nu precies scheelt als je overstapt op een volledig plantaardig dieet. “We vergeleken diëten met hetzelfde aantal calorieën en ontdekten dat de CO2-uitstoot met 46 procent daalde voor wie overstapte van een mediterraan dieet naar een veganistisch dieet. Daarnaast was er 33 procent minder land nodig en 7 procent minder water. Ook andere vervuilende stoffen die bijdragen aan de opwarming van de aarde namen af”, zegt hoofdonderzoeker dr. Noelia Rodriguez-Martín van de Universiteit van Granada.
Rodriguez-Martín en haar onderzoeksteam stelden vier weekmenu’s samen met uitgebalanceerde dagelijkse maaltijden, bestaande uit ontbijt, tussendoortje, lunch en diner. Elk dieet leverde 2000 kilocalorieën per dag en was gebaseerd op wetenschappelijke aanbevelingen voor gezond eten.
Gezonde weekmenu’s
Het uitgangspunt voor het eerste menu was een gezond omnivoor mediterraan dieet, rijk aan fruit en groenten, volkoren granen en magere eiwitten met matige hoeveelheden vis, gevogelte en vlees. Twee andere varianten waren pesco-vegetarisch (met vis en zeevruchten) en ovo-lacto-vegetarisch (met eieren en zuivel, maar zonder vlees). De vierde was volledig veganistisch, waarbij alle dierlijke producten waren vervangen door plantaardige alternatieven, zoals tofu, sojayoghurt, zaden en peulvruchten.
De onderzoekers zorgden ervoor dat de weekmenu’s voldoende van de belangrijkste vitamines en mineralen bevatten. De waarden werden vergeleken met de dagelijks aanbevolen inname voor mannen en vrouwen tussen 30 en 70 jaar.
Veel minder CO2-uitstoot
Daarnaast schatten ze de totale ecologische voetafdruk van elk menu met indicatoren voor klimaatverandering, ozonafbraak, watervervuiling en ecotoxiciteit. En wat bleek: de totale uitstoot van broeikasgassen (van productie tot consumptie) daalde van 3,8 kilo CO2 per dag voor het omnivore dieet naar 3,2 kilo voor het pesco-vegetarische, 2,6 kilo voor het ovo-lacto-vegetarische en 2,1 kilo per dag voor het veganistische dieet. Met dat laatste dieet neemt de CO2-uitstoot dus met 46 procent af.
Een vergelijkbaar patroon werd gevonden voor waterverbruik: een daling van 7 procent, van 10,2 kubieke meter water per dag voor het omnivore dieet tot 9,5 m3 voor het veganistische menu. Het landgebruik nam met 33 procent af. Opvallend was dat het veganistische dieet ook meer dan 50 procent minder ecologische impact had op belangrijke ecosysteemindicatoren dan het omnivore dieet. Ook leidde het tot een daling van meer dan 55 procent van het aantal ziektegevallen. Veganistisch eten bleek dus ook nog eens een stuk gezonder.
“Onze analyses toonden aan dat alle drie de plantaardige menu’s voedingskundig evenwichtig waren. Alleen vitamine D, jodium en vitamine B12 vereisten wat extra aandacht. Over het geheel genomen bleken er duidelijke milieu- en gezondheidsvoordelen van een plantaardig dieet in vergelijking met een omnivoor dieet”, aldus Rodriguez-Martín.
Hoe plantaardiger, hoe beter
“In onze vergelijking van vier diëten was het patroon duidelijk: hoe meer plantaardig voedsel, hoe kleiner de ecologische voetafdruk. Het pesco-vegetarische menu leverde gematigde winst op, omdat visproductie bepaalde milieukosten met zich meebrengt. Vegetarische diëten waren met ongeveer 35 procent minder CO2-uitstoot wel heel goed”, aldus de onderzoekers.
Dus voor wie de planeet wil helpen zonder alle dierlijke producten op te geven, hebben ze een belangrijk advies: “Je hoeft niet volledig veganistisch te worden om verschil te maken. Zelfs kleine stappen richting een plantaardiger eetpatroon verminderen uitstoot en besparen hulpbronnen. Elke maaltijd met meer planten brengt ons dichter bij gezondere mensen en een gezondere planeet”, besluit Rodriguez-Martín.
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
