Het is niet makkelijk, of toch wel? Diederik legt uit hoe het zit.
SHientSias. Zo spreek je eigenlijk onze naam uit: met een ‘sh’. Maar waar slaat dat op, en hoe weet je eigenlijk hoe je iets Latijn moet uitspreken? Het is niet alsof er nog nieuwe Latijnse woorden bijkomen toch? Nou, zeker wel!
Niet op elk moment in de geschiedenis werden Latijnse woorden hetzelfde uitgesproken, maar als ik de uitspraak opzoek van de letters in onze naam, dan blijkt dat de combinatie ‘sc’ klinkt meer als ‘sh’ klinkt. Dus eigenlijk zou je ‘ShientSias’ moeten zeggen. Zelf doe ik dat nooit; voor mij blijft het gewoon ‘Scientias’.
Maar waar komt die gekke naam vandaan? Heel simpel: de oprichters zochten iets wetenschappelijks, maar bijna alles was bezet. Toen bedachten ze: we doen gewoon alsof we Latijn spreken en zo werd ‘Scientias’ geboren. Gewoon een Latijnse draai aan ‘Science’.
Maar hoe weten we nou hoe je Latijn moet uitspreken? Dat is heel vet onderzoek. Je kunt beginnen met poëzie. Als je bijvoorbeeld ziet dat het woord cadeau rijmt op hobo dan kom je erachter dat zo’n eau-klank ook gewoon uitgesproken moet worden als een O. Dus zo kun je heel veel over uitspraak leren.
Daarnaast waren er veel trotse Romeinen die hun taaltje ff de s*it vonden en voor barbaren uit andere landen uitspraakgidsen hadden gemaakt. En we hebben natuurlijk, het Italiaans wat afgeleid is van het Latijn en ook hints geeft. Tot slot veranderen talen en dat zegt ook wat. We hebben eeuwen lang aan Latijns materiaal en soms verandert dat ineens en dat vertelt je wat. Een voorbeeld uit het Nederlands. Als je ziet dat het woord boomen vroeger twee o’s werd geschreven en later ineens met één, en we ineens die tweede o kwijt raken, dan zegt dat iets over de uitspraak van het woord bomen met één o.
Je zou kunnen zeggen: who cares, Latijn is toch een dode taal? Om de dooie donder niet. Waarom niet? Dat vertel ik je in de volgende video, én waarom Latijnse woorden bestaan voor zelfrijdende auto’s, Podcasts en computers.
