Rivieren in Alaska’s Brooks Range, ooit glashelder en drinkbaar, kleuren onheilspellend oranje door vrijkomende metalen als ijzer en cadmium.
De National Park Service en lokale boswachters volgen de ontwikkelingen in de rivier al lang. De Salmon River helder was tot en met de herfst van 2018. In de zomer van 2019 werd het water oranje en sindsdien is het verkleurd en troebel gebleven. Vanaf de bovenloop blijft het water van de rivier 20 kilometer lang helder tot aan Kanaktok Creek. Daarna wordt het water troebeler. Dit fenomeen is al langer bekend. Nu is duidelijk dat de metalen in het water het leven erin bedreigt.
Oorzaken
Naarmate de aarde opwarmt, begint een laag permafrost, permanent bevroren grond, te ontdooien. Door het smelten dringen water en zuurstof de blootgelegde grond binnen, wat een chemische kettingreactie veroorzaakt. De sulfaatrijke gesteenten worden afgebroken, waardoor zwavelzuur ontstaat. Dit zuur zorgt er op zijn beurt voor dat de, van nature in de grond voorkomende, mineralen de rivier in spoelen. Het onderzoek verscheen in Proceedings of the National Academy of Sciences.
Vaak worden geochemische reacties als deze veroorzaakt door mijnbouwactiviteiten, maar die zijn niet aanwezig in dit gebied. Een van de onderzoekers, Tim Lyons, zegt dat permafrost ontdooit en zo de chemische samenstelling van het landschap verandert. Deze studie richt zich op de Salmon River, maar vergelijkbare processen spelen zich af in tientallen andere stroomgebieden in het noordpoolgebied.
In kleine hoeveelheden zijn de metalen in het water niet direct giftig, maar in de gemeten hoeveelheden overschrijden de metaalgehaltes de veilige drempelwaardes van het Amerikaanse Environmental Protection Agency voor waterleven. Zo is het hoogst gemeten ijzergehalte 4,1 keer zo hoog als de veilige grens, voor aluminium is dat 4,8 en voor cadmium 5,6. Bovendien vermindert het ijzerrijke water het licht dat de bodem van de rivier bereikt. Daardoor verstikken de insectenlarven die door zalm en andere vissen worden gegeten.
Ook valt op dat bij de chemische reactie het metaal cadmium ontstaat. Dit hoopt zich op in de organen van vissen en kan schadelijk zijn voor visetende dieren. De chumzalm, een belangrijke voedselbron voor veel inheemse gemeenschappen, zou moeite kunnen hebben met de voortplanting in grindbedden die vol zitten met fijn sediment.
In tegenstelling tot mijnbouwlocaties, waar de verzuurde en vervuilde afvoer kan worden verminderd met buffers of insluitingssystemen, kunnen afgelegen stroomgebieden honderden verontreinigingsbronnen hebben. De onderzoekers zeggen dat zodra het chemische proces op gang komt, het enige wat het nog kan stoppen het herstel van de permafrost is.
