Zwangere vrouwen moeten meestal maar afwachten wanneer hun baby geboren wordt en duimen dat hij niet te vroeg komt. Maar daar komt nu misschien verandering. Met een smartwatch kun je je slaappatroon en fysieke activiteit meten en zo iets zeggen over de kans op vroeggeboorte.
Onderzoekers van Stanford lieten de data van de smartwatch van ruim duizend zwangere vrouwen door een AI-algoritme analyseren. Daarbij kwamen minieme veranderingen in slaappatroon en lichaamsbeweging aan het licht.
Waarschuwingssignaal
“We laten zien dat we met behulp van een AI-algoritme een ‘klok’ kunnen ontwikkelen op basis van de fysieke activiteit en het slaappatroon tijdens de zwangerschap. Op deze manier is het mogelijk om te bepalen hoe ver de zwangerschap al is gevorderd”, zegt hoofdonderzoeker Nima Aghaeepour van de Stanford School of Medicine.
“Een normale zwangerschap wordt gekenmerkt door een bepaald soort verandering van slaappatroon en lichamelijke beweging terwijl de foetus groeit. Maar sommige vrouwen volgen deze natuurlijke klok niet. Als de slaap en activiteit zich anders ontwikkelen dan normaal, dan is dat een waarschuwingssignaal voor vroeggeboorte.”
Verstoord slaap- en beweegpatroon
Hoe verder de zwangerschap vordert, hoe meer het slaappatroon en de fysieke activiteit worden verstoord, laat de studie zien. Dit proces gaat bij sommige vrouwen echter sneller dan bij anderen. Die blijken meer kans te hebben op een te vroege bevalling. “De mensen die ‘erg zwanger’ lijken in de analyse van het AI-model – maar het niet zijn – krijgen uiteindelijk vaker te maken met vroeggeboorte”, vertelt Aghaeepour.
Een zwangerschap duurt normaal 37 tot 42 weken. Baby’s die drie of meer weken te vroeg ter wereld komen, worden beschouwd als prematuur. Dit komt in Nederland in ongeveer 7 procent van de gevallen voor, jaarlijks zijn dit ongeveer 12.000 kinderen. De meesten worden tussen de 32 en 37 weken geboren, ongeveer 6 procent onder de 32 weken.
Allerlei risicofactoren
Uit eerder Amerikaans onderzoek kwam al naar voren dat er allerlei risicofactoren zijn voor het krijgen van een prematuur kindje, waaronder verhoogde stress- en ontstekingsniveaus van de moeder, bepaalde veranderingen van het immuunsysteem, een verleden met vroeggeboorte en bepaalde bacteriestammen in het microbioom van de moeder.
Maar ook een Afro-Amerikaanse achtergrond is reden tot zorg. De kans op een vroeggeboorte is liefst 50 procent groter bij een zwarte vrouw in vergelijking met een witte vrouw in de Verenigde Staten.
Lastig te behandelen
Toch kunnen artsen nog lang niet met zekerheid zeggen welke zwangerschappen een hoger risico hebben. En zelfs als ze dit weten, dan zijn de behandelmethoden vaak niet toereikend om de zwangerschap met succes te verlengen. Medicijnen hiervoor ontwikkelen is complex, mede omdat het testen vaak niet ethisch verantwoord is.
Het meten van slaap- en beweegpatronen is een veel eenvoudigere manier om de kans op een premature baby te voorspellen. “Deze informatie kan in een behandelplan worden meegenomen om zwangere moeders beter te laten slapen en bewegen”, aldus Aghaeepour.
Geen wetenschappelijke consensus
Later in de zwangerschap slapen vrouwen steeds slechter en bewegen ze minder, zo blijkt uit de data van de smartwatch. “Veel vrouwen vinden dit heel logisch”, zegt onderzoeker Erik Herzog uit St. Louis. “Maar verrassend genoeg is er in de wetenschappelijke literatuur geen consensus over wat er precies gebeurt met het slaappatroon tijdens de zwangerschap.”
Supernauwkeurig
De onderzoekers waren gefascineerd door hoe nauwkeurig de afwijkingen van het normale slaappatroon en de fysieke activiteit het risico op vroeggeboorte kunnen voorspellen. Wanneer het AI-algoritme een vrouw als beter dan gemiddeld slapend en bewegend categoriseert, dan bleek de kans op vroeggeboorte uiteindelijk 48 procent lager te zijn. Andersom was het risico in de slecht slapende en bewegende groep op premature kindjes juist 44 procent hoger.
“Deze voorlopige uitslagen zijn spectaculair”, zegt Aghaeepour. Hij pleit voor vervolgonderzoek waarbij zwangere vrouwen gestimuleerd worden om beter te slapen en bewegen. “De data laten ons zien welke kant we op moeten wat betreft toekomstige medische interventies.”
Biologische klok
De biologische klok reguleert allerlei biologische processen die met vroeggeboorte te maken hebben, zoals ontstekingswaarden en de immuunrespons, aldus de wetenschappers. “Ons idee is dat als we naar deze overkoepelende regulator kijken, we dan mogelijk vat kunnen krijgen op individuele systemen die leiden tot vroeggeboorte”, legt Stanford-onderzoeker Sarah England uit. “Ik zeg tegen iedereen die zwanger is: Ik hoop dat je er een regelmatig slaappatroon op nahoudt.”
