Duizenden mensen in Nederland, België, Duitsland en Frankrijk zagen gisteren aan de schemerende hemel een geelachtige vuurbal die door de lucht schoot. Dat leverde leuke beelden op. Maar voor een aantal mensen in het westen van Duitsland was het meer dan dat. Daar beschadigden stukjes meteoriet huizen. Hoe groot is de kans dat zoiets gebeurt?
Het rotsblok vloog gisterenavond met een geschatte snelheid van zo’n 100.000 kilometer per uur de aardatmosfeer in. Dat gebeurde op een hoogte van 70 kilometer. Door de enorme wrijving met de lucht verhitte het object en begon het te gloeien; dat is het spectaculaire lichtverschijnsel dat we een meteoor noemen.
Bij de Werkgroep Meteoren kwamen meteen talloze waarnemingen binnen. Uit de analyse van al die meldingen bleek dat het object van boven Frankrijk richting Duitsland vloog.
In de westelijke deelstaat Rijnland-Palts kwamen zelfs fragmenten neer. De Duitse politie ontving schademeldingen uit de regio Hunsrück, het Eifelgebergte en bij Koblenz. Er is sprake van beschadigde daken en kapotte dakpannen. Vanuit Nederland en België zijn er geen meldingen van schade.
Hoe groot is de kans dat zo’n meteoriet je raakt?
Vooral die schadegevallen zijn nieuwswaardig. De kans dat jij of je huis ooit geraakt wordt door zo’n stuk meteoriet is namelijk verwaarloosbaar klein. Onderzoekers schatten in de jaren ‘80 dat wereldwijd zo’n zestien gebouwen per jaar geraakt worden door een meteoriet en dat statistisch gezien eens per decennium een persoon ergens op aarde getroffen zou moeten worden.
Stephen A. Nelson, een wetenschapper aan de Amerikaanse Tulane University, heeft in het verleden berekend dat de kans op overlijden door een meteorietinslag gedurende een mensenleven ongeveer 1 op 1.600.000 is. Astronoom Alan Harris houdt het op 1 op 700.000. Het grootste deel van dat risico komt niet eens van een steen die op je hoofd valt, maar van een grootschalige inslag die het klimaat verstoort.
De kans om in je leven door bliksem geraakt te worden is groter, ruwweg 1 op 50.000, en de kans om te overlijden aan een auto-ongeluk is ongeveer 1 op 100. Een meteoriet hoort statistisch gezien dus niet tot je grootste zorgen. Wel een leuk feitje: de kans dat je door een meteoriet overlijdt, is minstens zes keer zo groot als dat je de Staatsloterij zou winnen.
Historische gevallen
De geschiedenis laat zien dat het niet onmogelijk is. Het beroemdste voorval vond plaats op 30 november 1954 in Sylacauga, Alabama. Ann Hodges, 34 jaar oud, lag op de bank te slapen toen een steen van bijna vier kilo door haar plafond crashte, via haar radio afketste en haar op de heup trof. Ze overleefde het met niet meer dan een flinke kneuzing.
Dichter bij huis: op 7 april 1990 sloeg een meteoriet van zo’n 855 gram dwars door de dakpannen en het dak van een woonhuis in Glanerbrug, Overijssel. De zoon van de bewoners vond de steen op zolder, uiteengevallen in tientallen fragmenten.
Op 11 januari 2017 werd door tientallen ooggetuigen in Nederland en België eveneens een vuurbal waargenomen. Kort daarna vonden bewoners in Broek in Waterland een steen van zo’n 500 gram op het dak van een schuurtje. Experts bevestigden later dat het een echte meteoriet was.
Grotere inslagen zijn zeldzaam
In de recente geschiedenis zijn er ook grotere inslagen geweest. De meest beruchte vond plaats op 15 februari 2013. Toen vloog een asteroïde met een doorsnede van zo’n 18 meter de atmosfeer in boven de Russische stad Tsjeljabinsk. Het object explodeerde op een hoogte van ongeveer 30 kilometer. Dat werd vastgelegd op talloze dashcams en camera’s.
De explosie had een kracht van naar schatting 440 tot 500 kiloton TNT, tientallen keren de atoombom van Hiroshima. De schokgolf brak duizenden ramen, beschadigde zo’n 7.200 gebouwen en verwondde bijna 1.500 mensen, voornamelijk door rondvliegend glas. Niemand werd direct door meteorietfragmenten geraakt, en wonder boven wonder viel er geen enkel dodelijk slachtoffer.
Wetenschappers schatten dat impacten van deze omvang om de 30 tot 60 jaar plaatsvinden. De meeste vinden plaats boven onbemenste gebieden. Ruimtestenen die groot genoeg zijn om een hele stad te verwoesten zijn nog zeldzamer en treffen de aarde eens per 10.000 tot 20.000 jaar. Om de 500.000 jaar worden we geraakt door een object dat wereldwijde klimaateffecten zou veroorzaken. En asteroïden zoals het exemplaar dat de dino’s uitroeide? Die raken de aarde slechts om de 100 miljoen jaar.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Meteorieten van Mars leveren schat aan informatie over de rode planeet (en de begintijd van de Aarde) en Meeste meteorieten die op aarde crashen zijn afkomstig van dezelfde bron. Of lees dit artikel: De bekendste komeet zet sinds dit weekend weer koers richting de aarde.
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
