Bevers hebben een nieuwe bijnaam: ‘ecosysteem-ingenieurs’. Nieuw onderzoek toont hoe hun terugkeer de natuur in Finland ingrijpend heeft veranderd.
Alle dieren vervullen een eigen rol in de voedselketen en houden zo het ecosysteem in balans. Verdwijnt een soort, dan kan het hele systeem instorten. Keert een soort terug, dan kan het juist rijker worden. Dat blijkt duidelijk bij de bevers die zijn teruggekeerd naar de Evo-regio in Zuid-Finland. Na vijftig jaar onderzoek naar hun invloed blijkt dat de biodiversiteit in het gebied aanzienlijk is toegenomen. Het onderstreept de rol van bevers als ‘ecosysteem-ingenieurs’, die ruimte creëren voor een breed scala aan andere soorten. Met hun dammen en graafwerk veranderen ze hele ecosystemen.
Bevers vormen landschappen
Uit onderzoek van de University of Helsinki, gepubliceerd in het blad Science of The Total Environment, blijkt dat bevers landschappen vormen die gunstige omstandigheden bieden voor verschillende soorten. Elanden, woelmuizen en duikende kevers hebben hier onder andere veel voordeel van. De zogenoemde ‘bevergebieden’ – dat zijn plekken die bevers hebben aangepast – bieden allerlei verschillende leefgebieden. Bij bevergebieden kun je denken aan nieuwe en oude ondergelopen terreinen of beverweiden die na overstromingen zijn onderstaan. Een beverweide is een vruchtbaar grasland dat ontstaat wanneer bevers met hun dammen water ophopen, het gebied laten bezinken en na vertrek ruimte laten voor nieuwe vegetatie. Deze gebieden bevinden zich momenteel in verschillende stadia van ecologische successie, het proces waarbij ecosystemen zich stap voor stap ontwikkelen en veranderen.
Geschiktheidsindex vertienvoudigd
Onderzoekers berekenden de geschiktheidsindex van deze leefgebieden voor verschillende soorten en groepen. Wat blijkt? De index is vertienvoudigd over een periode van 54 jaar. En dat allemaal dankzij de bevers die het landschap dusdanig aanpassen dat het voor een veel breder scala aan soorten geschikt is. Bovendien verbetert de bever ook de verbinding tussen leefgebieden.
Wetenschappers benadrukken positieve verandering
“Bevers keren terug naar veel gebieden in Europa waar ze ooit tot uitsterven werden bejaagd. Waar we in onze eerdere studies de door bevers gevormde gebieden observeerden, helpt dit nieuwe onderzoek om de verschillen te begrijpen tussen landschappen in gebieden waar bevers voorkomen en waar ze afwezig zijn”, zegt universitair docent Sonja Kivinen van de Universiteit van Oost-Finland.
Petri Nummi van de Universiteit van Helsinki benadrukt dat de positieve effecten van de veranderingen die bevers teweegbrengen ‘significant’ zijn, maar zegt tegelijkertijd ook dat de langetermijneffecten op de biodiversiteit deels onbekend blijven. “Daarom zijn lange tijdreeksen nodig om de verreikende ecologische effecten van deze veranderingen te begrijpen”, voegt hij toe.
