Het snelst opwarmende continent op aarde? Je zit er bovenop!

In Europa is de temperatuur sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw twee keer sneller gestegen dan de gemiddelde wereldtemperatuur. En dat heeft gevolgen. Maar..er gloort ook hoop.

Dat blijkt uit een nieuw rapport van de World Meteorological Organization (WMO) en de aan de Europese Unie verbonden Copernicus Climate Change Service. In het rapport – getiteld State of the Climate in Europe 2022 – is niet alleen te lezen dat Europa het snelst opwarmende continent op aarde is, maar wordt bovendien nader ingezoomd op het jaar 2022. In dat jaar werd het effect van de opwarming behoorlijk gevoeld; 2022 wordt gekenmerkt door extreme hitte, droogte, natuurbranden en een ongeëvenaarde smelt van de Europese gletsjers.

2022
“In 2022 maakten veel landen in het westen en zuidwesten van Europa het warmste jaar ooit gemeten door,” stelt professor Petteri Taalas, secretaris-generaal van de WMO. Dat geldt bijvoorbeeld voor België, Duitsland, Frankrijk, Italië, Zwitserland en Portugal.
“De zomer was de warmste zomer ooit gemeten en de hoge temperaturen verergerde de ernstige en wijdverspreide droogte, wakkerde heftige natuurbranden aan (…) en leidde tot duizenden extra sterftes.” Heel concreet zouden bijvoorbeeld de hittegolven ervoor gezorgd hebben dat zo’n 16.000 mensen kwamen te overlijden.

Geen eenmalige gebeurtenis
Het is schokkend, maar zeker niet uitzonderlijk, zo benadrukt dr. Carlo Buontempo, directeur van de Copernicus Climate Change Service. “Dit kan niet gezien worden als een eenmalige gebeurtenis of een eigenaardigheid van het klimaat. Ons huidige begrip van het klimaatsysteem en de evolutie die het momenteel doormaakt, vertelt ons dat dit soort gebeurtenissen onderdeel uitmaken van een patroon waarin extreme hittestress in deze regio frequenter zal gaan voorkomen en intenser zal worden.”

IJs
De hitte ging in 2022 niet alleen gepaard met droogte, maar leidde ook tot het afsmelten van ijs. Bijvoorbeeld in de Alpen. Nog nooit verloren gletsjers daar in één jaar tijd zoveel ijs. Het is deels te herleiden naar de warme zomer, maar ook naar het feit dat er ‘s winters weinig sneeuw viel. Daarnaast hielp het ook niet mee dat er veel Saharazand op de gletsjers belandde, zo stellen onderzoekers. Dat Saharazand maakt de gletsjers donkerder, waardoor ze meer zonlicht (en dus warmte) absorberen.

Opwarming
Hoge temperaturen, droogte, smeltend ijs: het is allemaal te herleiden naar de opwarming. En die neemt dus juist in ons Europa een vlucht, zo blijkt uit het rapport. Europa gaat de boeken in als het snelst opwarmende continent op aarde en sinds 1980 zijn de temperaturen hier twee keer sneller gestegen dan gemiddeld wereldwijd het geval is. In 2022 lag de temperatuur in Europa zelfs 2,3 graden Celsius boven de gemiddelde pre-industriële temperatuur (gemeten tussen 1850 en 1900).

Tegelijkertijd komt er ook een klein beetje goed nieuws uit het snel opwarmende Europa, zo moeten onderzoekers concluderen. Zo werd er in 2022 voor het eerst meer elektriciteit uit hernieuwbare bronnen dan uit gas gehaald. “Voor het eerst werd er in de EU meer elektriciteit gegenereerd door wind en zon dan door fossiel gas,” bevestigt Taalas. Het geeft hoop voor de toekomst, waarin het gebruik van fossiele brandstoffen en daarmee onze uitstoot van broeikasgassen snel moet worden teruggeschroefd om een veel grotere opwarming van de aarde – met alle gevolgen van dien – te voorkomen.

Bronmateriaal

"Climate change impacts scar Europe, but increase in renewables signals hope for future" - WMO
Afbeelding bovenaan dit artikel: Rodrusoleg from Getty Images (via Canva Pro)

Fout gevonden?

Voor jou geselecteerd