De ijsbeer was jarenlang hét symbool van klimaatverandering — zielig op een afdrijvende ijsschots. Krachtig beeld, maar eigenlijk onhandig. Want dan hoor je mensen zeggen: “zie je wel, met de ijsbeer gaat het prima!” En ja, sommige populaties doen het nog goed — maar het ligt een stuk ingewikkelder (tekst gaat verder onder video).
Er zijn 19 populaties ijsberen, samen zo’n 25 duizend dieren, en die leven allemaal onder andere omstandigheden. De noordelijkste groepen wonen zó ver richting de pool dat het daar bijna te koud is om te leven. Voor hen is een beetje opwarming misschien zelfs goed nieuws.
De populatie op Svalbard, de best onderzochte, bestaat uit twee typen beren: huismussen en reizigers.
De huismussen blijven waar ze geboren zijn, maar omdat het zee-ijs daar bijna vier maanden korter aanwezig is dan dertig jaar geleden, moeten ze vaker aan land blijven. Ze eten nu meer vogels, eieren en soms rendieren.
De reizigers trekken mee met het zee-ijs verder naar het noorden. Maar dat ijs ligt steeds verder weg, waardoor ze honderden kilometers moeten zwemmen — en dat kost veel energie.
Daarbovenop komen vervuiling, toerisme en visserij. Dus ja, sommige populaties redden zich nog, maar de ijsbeer is kwetsbaar. Het is geen simpel zielig-of-gaat-prima-verhaal. Het is én én én — en dat maakt het juist zo belangrijk om verder te kijken dan dat ene plaatje van een ijsbeer op een ijsschots.
Dit is klimaatmythe 17 binnen het thema COP30.
