Je kent ongetwijfeld mensen die er jonger of net ouder uitzien dan ze werkelijk zijn. Uit nieuw onderzoek blijkt nu dat dit ook met je hersenen kan gebeuren. De hoeveelheid suiker in je bloed speelt daarin een sleutelrol.
Onderzoekers hebben tijdens dit onderzoek gekeken naar de enorme UK Biobank, een databank met medische gegevens van honderdduizenden mensen. Ze wilden één prangende vraag beantwoorden: valt er in ons bloed af te lezen hoe snel ons brein veroudert?
Eerst moesten ze een computerprogramma aanleren om aan de hand van meer dan duizend eigenschappen van een hersenscan, zoals de grootte van bepaalde gebieden en de vorm van allerlei structuren, te voorspellen hoe oud het brein van een persoon is. Het model werd getraind op de gegevens van meer dan vierduizend gezonde deelnemers. Uiteindelijk werd het heel trefzeker. Het zat er gemiddeld maar iets meer dan drie jaar naast.
Vervolgens werd het model losgelaten op de gegevens van bijna 37.500 mensen uit de UK Biobank. Door de geschatte “hersenleeftijd” te vergelijken met iemands echte leeftijd, ontstond een veelzeggend getal. Is je brein ouder dan je in werkelijkheid bent, dan veroudert je brein sneller dan gemiddeld. De onderzoekers koppelden dat verschil vervolgens aan wat er in het bloed te vinden was.
Glucose speelt een sleutelrol
De onderzoekers gingen in het bloed van bijna 22.000 deelnemers op zoek naar stoffen die verband houden met een oud brein. Negen kandidaten bleken een sterk verband te vertonen, maar eentje stak er met kop en schouders bovenuit: glucose. Hoe hoger het glucosegehalte in het bloed, hoe ouder het brein leek te zijn.
Een verband betekent natuurlijk nog niet dat het ene het andere veroorzaakt. Daarom dook het team ook in het DNA. Sommige mensen zijn genetisch nu eenmaal aangelegd om een hogere bloedsuiker te hebben, en die aanleg staat al bij de geboorte vast, lang voordat het brein kan verouderen. Zo konden de onderzoekers aannemelijk maken dat het echt de suiker is die het brein versneld doet verouderen en niet omgekeerd.
Leestip: Het hebben van obesitas op jonge leeftijd is mogelijk ook schadelijk voor de hersenen
Meer suiker, meer ellende
Mensen met een hoger glucosegehalte hadden vaker te maken met liefst zeven hersenaandoeningen: dementie in allerlei vormen (waaronder alzheimer en de vasculaire variant, die ontstaat door problemen met de bloedvaten), de ziekte van Parkinson, beroertes, depressie en angststoornissen. Ze scoorden gemiddeld ook slechter op geheugentests, bewogen minder soepel en waren mentaal minder fit.
Ook op hersenscans was de schade zichtbaar. In maar liefst tachtig verschillende hersengebieden hadden mensen met veel bloedsuiker gemiddeld minder hersenweefsel. Het brein kromp als het ware een beetje.
Goed nieuws zit erin verstopt
Het goede nieuws is dat je bloedsuiker, in tegenstelling tot je geboortejaar, geen vaststaand gegeven is. Het is iets waar je zelf iets aan kunt doen, bijvoorbeeld door gezonder te eten en meer te bewegen. Volgens de onderzoekers is het het beste om daar zo vroeg mogelijk mee te beginnen: hoe jonger je bent, hoe langer je je brein jong kunt houden.
Wil je niets van Scientias missen? Voeg Scientias toe als voorkeursbron op Google dan zie je al onze verhalen!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
