Bewegen helpt tegen depressie en niet een beetje ook. Volgens een grote nieuwe overzichtsstudie is lichaamsbeweging zelfs even effectief als therapie.
Onderzoekers van de Universiteit van Lancashire hebben in totaal 73 wetenschappelijke studies onder de loep genomen, waarin bijna 5000 volwassenen met depressie werden gevolgd. Ze keken of sporten een verschil maakte en legden die resultaten naast die van mensen die geen behandeling kregen of mensen die werden behandeld met therapie of medicatie.
De conclusie? Bewegen heeft een ‘matig effect’ op het verminderen van depressieve klachten. Klinkt misschien niet spectaculair, maar volgens professor Andrew Clegg, hoofdonderzoeker achter de overzichtsstudie, is het effect even groot als dat van therapie. “Het betekent dat mensen met depressieve symptomen een extra optie hebben voor hun behandeling die kan leiden tot een klinisch betekenisvolle verbetering van hun klachten”, vertelt de onderzoeker aan Scientias.nl.
Geen wondermiddel, wel een serieuze optie
Belangrijk om te begrijpen is dat beweging geen magische oplossing is die voor iedereen werkt. Clegg zegt dat het vooral gaat om keuzevrijheid. “Verschillende aanpakken werken voor verschillende mensen en iedereen die behandeld wordt voor depressie zou met zijn zorgverlener moeten overleggen voordat hij veranderingen overweegt.”
Sommige mensen voelen zich bijvoorbeeld prettiger bij medicatie of gesprekken met een psycholoog. Maar voor wie daar niet zo van is, biedt beweging nu een wetenschappelijk onderbouwd alternatief. Of je kunt het combineren met andere behandelingen.
Rustig aan werkt beter
Uit de studie blijkt dat lichte tot matige beweging beter lijkt te werken dan heel intensief sporten. Je hebt dus geen uitputtende bootcamps of extreme crossfit-sessies nodig. Een stevige wandeling, wat tuinieren, tennis of zelfs ballroomdansen vallen allemaal onder ‘matige beweging’.
Waarom mildere inspanning beter werkt? Dat is nog niet helemaal duidelijk, maar Clegg vermoedt dat het simpelweg beter vol te houden is. En dat is precies waar veel mensen met depressie tegenaan lopen: de motivatie en energie om überhaupt iets te doen, ontbreken vaak.
Waar te beginnen?
Voor mensen die worstelen met depressie en willen beginnen met bewegen, is de drempel vaak hoog. Clegg adviseert om klein te beginnen en vooral te kiezen wat bij je past. “Mensen zouden de kans moeten hebben om hun opties te bespreken en een behandeling te kiezen die ze zelf het beste vinden en die ze leuk vinden”, zegt hij.
Clegg en zijn team denken dat beweging op verschillende manieren kan helpen: het leidt af van negatieve gedachten, zorgt voor sociaal contact, geeft een gevoel van controle, verbetert je zelfbeeld en heeft positieve fysiologische effecten op je lijf.
En medicijnen dan?
De vergelijking met antidepressiva is wat lastiger. Uit de studie blijkt dat beweging en medicatie ongeveer even goed werken, maar de onderzoekers zijn hier voorzichtiger over. De bewijskracht is namelijk lager door beperkingen in de onderliggende studies.
Nog veel te leren
Dit is al de derde versie van deze grote review. Er zijn 35 nieuwe studies toegevoegd sinds 2013. Toch blijven er vragen. De meeste onderzoeken waren klein en weinig studies keken naar langetermijneffecten. Clegg besluit: “als we willen weten welke soorten het beste werken, voor wie en of de voordelen blijvend zijn, hebben we nog steeds grotere, hoogwaardige studies nodig. Eén groot, goed uitgevoerd onderzoek is veel beter dan talrijke kleine onderzoeken van slechte kwaliteit met een beperkt aantal deelnemers per onderzoek.”
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Slechts 80 minuten sporten per week verkleint kans op postnatale depressie en Wat is effectiever in de behandeling van depressie: medicijnen slikken of lichaamsbeweging? Dit is het verrassende antwoord. Of lees dit artikel: Mis je net die penalty als het spannend wordt? Dit is waarom de ene sporter beter tegen druk kan dan de andere.
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:


