Stress in de vroege jaren van je leven kan jaren later nog negatieve effecten hebben op lichaam en geest. Vooral je darmen blijken er bijzonder gevoelig voor.
Nieuw onderzoek van het NYU Pain Research Center toont aan dat negatieve ervaringen vroeg in het leven ook het spijsverteringsstelsel blijvend kunnen beïnvloeden. Stress op jonge leeftijd kan de communicatie tussen hersenen en darmen verstoren, waardoor later in het leven langdurige maag- en darmklachten ontstaan.
Emotionele verwaarlozing en andere negatieve ervaringen op jonge leeftijd kunnen de ontwikkeling van een kind aanzienlijk beïnvloeden. Eerder onderzoek toonde aan dat stress in de vroege levensfase, zowel voor als na de geboorte, invloed heeft op hoe de hersenen zich vormen. Daardoor hangt vroege stress samen met een grotere kans op mentale gezondheidsproblemen, zoals angst en depressie.
Tweerichtingsverkeer
Het is al langer bekend dat hersenen en darmen nauw met elkaar verbonden zijn. Wanneer de communicatie tussen de twee verstoord raakt, bijvoorbeeld door stress, kunnen verschillende darmklachten ontstaan, zoals het prikkelbaredarmsyndroom, buikpijn en problemen met de darmbeweging.
“Wanneer de hersenen worden beïnvloed, is de kans groot dat ook de darmen dat merken”, zegt dr. Kara Margolis, directeur van het NYU Pain Research Center. “De twee systemen staan namelijk continu met elkaar in contact.”
De onderzoekers wilden daarom beter begrijpen hoe ervaringen vroeg in het leven deze communicatie beïnvloeden. “Er zijn aanwijzingen dat stress in de vroege levensjaren samenhangt met darmproblemen, maar we wilden de onderliggende mechanismen en de werking van deze darm-hersenverbindingen beter begrijpen”, zegt Margolis.
Muizen laten ons zien hoe het werkt
Het team bestudeerde stress op jonge leeftijd op drie manieren: met muismodellen en twee grote onderzoeken onder kinderen.
Bij de muizen werden pasgeboren muizen meerdere uren per dag van hun moeder gescheiden, een model voor vroege levensstress. Enkele maanden later, wat overeenkomt met jonge volwassenheid in een mensenleven, vertoonden de muizen hogere niveaus van angstig gedrag, darmpijn en problemen met darmbeweging. Vrouwelijke muizen kregen vaker diarree, terwijl mannelijke muizen juist last hadden van constipatie.
Bevestiging bij mensen
De link tussen vroege stress en darmproblemen bij muizen werd grotendeels bevestigd in twee grote studies onder kinderen. In een Deense bevolkingsstudie, waarin meer dan 40.000 kinderen tot hun vijftiende werden gevolgd, hadden kinderen van moeders met onbehandelde depressie tijdens of na de zwangerschap een verhoogd risico op verschillende darmproblemen, zoals misselijkheid, braken, hevige buikkramp, constipatie en het prikkelbaredarmsyndroom.
Ook in een Amerikaanse studie onder bijna 12.000 kinderen bleek dat negatieve ervaringen in de kindertijd, zoals mishandeling, verwaarlozing of psychische problemen bij ouders, samenhangen met meer darmklachten op negen- en tienjarige leeftijd. Het verband werd bij zowel bij jongens als meisjes gevonden.
“De gevolgen voor de spijsvertering lijken groter wanneer depressie onbehandeld blijft”, zegt onderzoeker Kara Margolis. “Dat benadrukt hoe belangrijk het is dat moeders met depressie tijdens de zwangerschap goede behandeling krijgen.”
Belangrijk voor behandeling
Gezamenlijk laten de studies zien dat stress in de vroege jaren de ontwikkeling van de darm-hersencommunicatie kan beïnvloeden en kan bijdragen aan langdurige darmklachten, zoals pijn en problemen met de darmbeweging.
“Wanneer patiënten met darmproblemen bij ons komen, moeten we niet alleen vragen of ze momenteel stress ervaren”, concludeert Margolis. “Wat er in hun kindertijd is gebeurd, is minstens zo belangrijk. Die ontwikkelingsgeschiedenis kan uiteindelijk helpen verklaren hoe sommige darm-hersenstoornissen ontstaan en hoe ze het beste behandeld kunnen worden.”
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Van astma tot aan krimpende hersenen: stress treft kinderen op meerdere fronten en Stress tijdens de zwangerschap? Dan kunnen de tandjes van je baby sneller komen. Of lees dit artikel: Werken antidepressiva ook tegen buikpijn? Genetische link ontdekt tussen prikkelbare darmsyndroom en psychische ziektes.
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
