Haarlok bevestigt: Ludwig van Beethoven had loodvergiftiging, maar die was niet direct dodelijk

Wetenschappers hebben een populaire theorie weten te ontkrachten: alhoewel Beethoven inderdaad leed aan loodvergiftiging, was dit waarschijnlijk niet de directe oorzaak van zijn dood.

Inmiddels is het geen geheim meer dat de componist Ludwig van Beethoven last had van een hoop gezondheidskwaaltjes. De meest bekende hiervan is zijn slechte gehoor, alhoewel wetenschappers ook al jarenlang onderzoek doen naar zijn lever- en nieraandoeningen. Rond 2000 werd – voor het eerst – de theorie geopperd dat Beethoven wellicht last had van loodvergiftiging. Uit een analyse van een haar bleek namelijk dat Beethoven extreem veel lood in zijn bloedbaan had. Na verder onderzoek van de haar bleek er een probleem te zijn met de verkregen resultaten: de haar was helemaal niet van Beethoven, maar van een vrouw.

Amerikaanse wetenschappers hebben inmiddels hetzelfde experiment weten te herhalen met haarlokken die wél ooit eens toebehoorden aan Beethoven. Uit de analyse van dit recente onderzoek blijkt dat Beethoven inderdaad leed aan loodvergiftiging. Deze loodvergiftiging was echter niet ernstig genoeg om ook te dienen als directe aanleiding voor zijn dood – maar kan mogelijk wél als verklaring dienen voor al zijn andere gezondheidsproblemen. Wetenschapper Nader Rifai heeft meegewerkt aan het onderzoek. Hij legt uit: “De gevonden concentraties (van lood, red.) ondersteunen niet de theorie dat Beethoven is overleden door een loodvergiftiging. Echter zijn de gevonden concentraties wel ernstig genoeg dat deze waarschijnlijk bijdroegen aan de andere ziekten waar Beethoven last van had.” Het onderzoek is gepubliceerd in het blad Clinical Chemistry.

Haarlokken
Voor het onderzoek hebben de wetenschappers gebruikt gemaakt van de Bermann en Halm-Thayer haarlokken. Deze haarlokken zijn tijdens een vorig onderzoek nader bekeken op genoomniveau en officieel toegeschreven aan Beethoven. Voor dit onderzoek hebben de wetenschappers 0.01 gram gebruikt van beide haarlokken. Voor het onderzoeken van het monster hebben ze vervolgens de aanbevolen procedure gebruikt die wordt voorgeschreven door de Society of Hair Testing. Uiteindelijk hebben ze de verkregen resultaten gebruikt om te berekenen hoeveel lood Beethoven in zijn bloedbaan had. Uit de analyse van de Bermann Lock blijkt dat Beethoven 64 keer zoveel lood in zijn lichaam had dan ‘gebruikelijk’ is. De analyse van de Halm-Thayer Lock doet hier echter nog een schepje bovenop; gebaseerd op deze haarlok had Beethoven 95 keer zoveel lood in zijn bloedbaan dan is toegestaan. Het onderzoek wijst erop dat, alhoewel deze waardes zeker hoog genoeg zijn om gezondheidsproblemen te veroorzaken, ze niet hoog genoeg zijn om – op zichzelf – tot de dood te leiden.

Complexe puzzel
De resultaten van het onderzoek zijn significant, omdat hieruit blijkt dat Beethoven dus waarschijnlijk niet is overleden door toedoen van zijn loodvergiftiging. Rifai hoopt dan ook dat deze informatie onderzoekers in de toekomst kan helpen om uit te zoeken waar de beroemde componist dan wél aan overleden is. Hij sluit af: “We denken zeker dat dit onderzoek een belangrijk bijdrage kan leveren in de complexe zoektocht naar de precieze doodsoorzaak van Ludwig van Beethoven. We denken dat deze nieuwe informatie historici en fysici in staat zal stellen om het medische verleden van de componist beter te begrijpen.”

Bronmateriaal

"New research confirms that Beethoven had lead poisoning—but it didn't kill him" - Association for Diagnostic and Laboratory Medicine
Afbeelding bovenaan dit artikel: hrstklnkr from Getty Images Signature (via Canva Pro)

Fout gevonden?

Voor jou geselecteerd