Gewoon blijven bewegen, ongeacht je leeftijd, is een simpele gewoonte die je kans op vroegtijdig overlijden met bijna de helft kan verminderen.
Onderzoekers van de Universiteit van Queensland analyseerden 85 studies, met gegevens van miljoenen mensen uit acht verschillende databases, om tot deze conclusie te komen. Hun studie werd gepubliceerd in het vakblad British Journal of Sports Medicine. Wat dit onderzoek bijzonder maakt, is de lange adem. Deelnemers werden gemiddeld tien jaar lang gevolgd, en soms zelfs tot 35 jaar. Dankzij deze langetermijngegevens staan de resultaten als een huis. Eerdere metingen onderschatten mogelijk hoe krachtig beweging echt is.
Tot 40 procent minder kans op overlijden
Wie consequent actief blijft, zo blijkt uit de studie, heeft 20 tot 40 procent minder kans om te overlijden door welke oorzaak dan ook. Voor hart- en vaatziekten is het voordeel nog groter: een risicodaling van 30 tot 40 procent. Bij patiënten met kanker zijn de effecten wat minder sterk (maar wel degelijk aanwezig!), wat niet zo gek is; verschillende kankersoorten reageren nu eenmaal anders op beweging.
Vrije tijd versus werk
Niet alle beweging is echter hetzelfde, zo ontdekten de wetenschappers. Bewegen in je vrije tijd, bijvoorbeeld sporten of een flinke wandeling, verlaagt de kans dat je vroegtijdig de pijp aan Maarten geeft met 39 procent. Beweging die je op je werk krijgt, bijvoorbeeld door fysiek zwaar werk, komt uit op een reductie van ‘slechts’ 29 procent. Het type activiteit maakt dus echt verschil, maar van fysiek werk wordt je dus ook fitter. Sporten of gewoon gaan wandelen in je vrije tijd lijkt je lichaam echter net dat extra zetje te geven, misschien omdat je baas niet constant op je zit te roepen.
Iets is beter dan niets
Er is nog goed nieuws: je hoeft geen topsporter te worden. De grootste gezondheidswinst haal je al met minder beweging dan de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) aanbeveelt. Tot zo’n 8,75 MET-uren per week (waarbij MET staat voor ‘metabolisch equivalent van taak’, een maat voor energieverbruik) daalt je sterftekans flink. Dat komt neer op de minimale WHO-richtlijn, zoals een uur stevig wandelen of wat lichte inspanning per dag. Meer bewegen helpt nog steeds, maar de extra winst wordt kleiner.
Geen excuus dat het te laat is
Denk je dat je de boot hebt gemist? Geen paniek. Ook wie pas later in het leven begint met bewegen, profiteert nog volop, zo blijkt uit de studie. De groep die pas na de leeftijd van 60 begint, heeft 20 tot 25 procent minder kans op vroegtijdig overlijden vergeleken met mensen die stil blijven zitten. Bij zestigplussers waren de beschermende effecten bovendien sterker dan bij dertigers of veertigers
Je lichaam onthoudt dat het ooit fit was
Misschien wel de gekste conclusie van de studie: stop je met sporten, dan vergeet je lichaam dat niet helemaal. Mensen die vroeger veel bewogen maar later inactief werden, houden nog steeds enige bescherming tegen ziektes. Een soort ‘bewegingsgeheugen’, dus. Toch is actief blijven altijd de beste keuze. Hoe langer mensen actief zijn, hoe kleiner de kans op vroegtijdig overlidjen.
Kortom: dit onderzoek bevestigt wat sportartsen al jaren zeggen: regelmatige beweging is een van de sterkste wapens voor een langer leven. En het hoeft niet ingewikkeld te zijn: een stevige wandeling, een rondje fietsen of wat tuinieren doet al wonderen. Het is nooit te laat om te beginnen, en elke leeftijd brengt voordelen.
