Morfine, oxycodon, tramadol, het zijn bekende pijnstillers, die worden ingezet voor het zware werk. Maar wat blijkt: ze werken helemaal niet zo goed.
De grootste evaluatie tot nu toe heeft aangetoond dat deze pijnbestrijders slechts beperkte, kortdurende verlichting bieden bij sommige acute aandoeningen en bij andere zelfs helemaal niet effectief zijn.
Onderzoekers van de University of Sydney vergeleken de werkzaamheid en de schadelijke effecten van opioïde pijnstillers met een placebo. De evaluatie omvat 59 reviews die meer dan 50 acute pijnaandoeningen bij kinderen en volwassenen bestudeerden. Het onderzoek komt met het sterkste en meest uitgebreide bewijs tot nu toe over wanneer opioïden wel en niet werken bij acute pijn.
Net zo goed als placebo
“Opioïden behoren tot de meest voorgeschreven middelen tegen acute pijn. Onze review toonde echter aan dat ze bij de overgrote meerderheid van de pijnaandoeningen geen grote of langdurige verlichting boden in vergelijking met een placebo. De pijn nam meestal slechts enkele uren af”, aldus hoofdauteur Christina Abdel Shaheed van de University of Sydney.
“In het algemeen waren de opioïden maar net iets beter dan een placebo bij acute pijn in spieren en gewrichten, waarvoor ze vaak worden voorgeschreven, in de 6 tot 48 uur na de start van de behandeling. Opioïden verhoogden ook het risico op bijwerkingen, zoals misselijkheid en braken, bij gewrichtspijn, bepaalde vormen van postoperatieve pijn of traumatische pijn aan ledematen”, klinkt het.
“Door aan te tonen dat de voordelen doorgaans klein en van korte duur zijn, voor veel voorkomende aandoeningen ontbreken en soms zelfs schadelijk kunnen zijn, stelt ons onderzoek de wijdverbreide overtuiging ter discussie dat opioïden de meest effectieve optie zijn bij acute pijn.”
Beperkte pijnverlichting
In het algemeen bieden opioïden slechts beperkte en kortdurende pijnverlichting bij sommige aandoeningen, zoals buikpijn, tandheelkundige ingrepen, oorbehandelingen, traumatische pijn aan ledematen, pijn na de bevalling, pijn na een keizersnede en pijn na verwijdering van een hallux valgus (scheve grote teen). Opioïden waren niet effectiever dan een placebo bij sommige operaties aan ledematen, pijn door nierstenen, pijn na het verwijderen van de amandelen en pijn bij pasgeborenen die beademd worden.
Zeer kortdurend gebruik van opioïden kan de pijn bij sommige acute aandoeningen verminderen. Regelmatig gebruik brengt echter risico’s met zich mee, waaronder afhankelijkheid en tolerantie en uiteindelijk overdosis en overlijden. “Aanhoudend gebruik van opioïde geneesmiddelen kan zich snel ontwikkelen na het eerste gebruik, soms al binnen enkele dagen en kan voortkomen uit regelmatig gebruik bij acute pijn”, aldus onderzoeker Stephanie Mathieson.
Betere informatie
“Het is belangrijk dat patiënten worden geïnformeerd over de mogelijke schadelijke effecten van opioïden en dat artsen deze geneesmiddelen zorgvuldig voorschrijven dus de laagst effectieve dosis gedurende de kortst mogelijke periode.”
Onderzoeker Joshua Zadro voegt daaraan toe: “Deze bevindingen zijn belangrijk voor patiënten van alle leeftijden die acute pijn ervaren, voor artsen die deze aandoeningen behandelen en voor beleidsmakers die het veilige gebruik van deze geneesmiddelen in de samenleving reguleren.”
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook De voordelen van de pijnstiller tramadol wegen waarschijnlijk niet op tegen de nadelen en Iedereen slikt ibuprofen, maar bijna niemand weet dit over de populaire pijnstiller. Of lees dit artikel: Bekende zware pijnstillers werken niet beter dan placebo: op lange termijn zelfs negatief effect.
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
