Ook blijkt een breed scala aan coronavaccins geschikt te zijn als booster.

Ondertussen weten we dat de bescherming van het coronavaccin na verloop van tijd afneemt. En dus zijn er al in heel wat landen boostercampagnes gestart. Een boosterprik is bedoeld als oppepper om de bescherming op peil te houden. Britse onderzoekers komen nu met goed nieuws. Want niet alleen werpt een derde coronaprik inderdaad zijn vruchten af, ook veel verschillende vaccins kunnen als booster dienen.

Coronabooster
In de studie namen de onderzoekers de veiligheid, de immuunreactie en de bijwerkingen van zeven coronaboosters onder de loep. 2.878 deelnemers van 30 jaar of ouder kregen de derde boosterprik tien tot twaalf weken nadat ze hun tweede dosis AstraZeneca of Pfizer-BioNTech hadden ontvangen. De zeven geteste coronaboosters waren: Oxford-AstraZeneca, Pfizer-BioNTech, Moderna, Novavax, Valneva, Janssen en CureVac.

Het werkt
De onderzoekers komen tot een heugelijke ontdekking. Want alle onderzochte coronaboosters blijken namelijk veilig én versterken de immuniteit bij mensen die al tweemaal met AstraZeneca zijn geprikt. “Onze gegevens tonen aan dat alle zeven vaccins veilig kunnen worden gebruikt als derde dosis,” zegt onderzoeksleider Saul Faust.

Bijwerkingen
De bijwerkingen van de derde boosterprik zijn vrij mild. “Het gaat om aanvaardbare bijwerkingen, waaronder pijn op de injectieplaats, spierpijn en vermoeidheid,” aldus Faust. Ook hoofdpijn werd door sommige deelnemers gemeld. Deze bijwerkingen komen het vaakst voor bij 30-69-jarigen. 912 van de 2.878 deelnemers hadden in totaal 1036 bijwerkingen, waarvan er slechts 24 ernstig waren.

Breed scala
Daarnaast blijkt uit de bevindingen dat veel verschillende vaccins als booster kunnen dienen. Het maakt daarbij dus niet uit of je eerste twee dosissen van AstraZeneca of Pfizer waren en je een booster van bijvoorbeeld Moderna krijgt. Alle zeven vaccins verhoogden de niveaus van spike-eiwitantilichamen significant na twee dosissen AstraZeneca. Zes vaccins (alleen Valneva niet) deden dit ook na twee dosissen Pfizer-BioNTech. “Het is echt bemoedigend dat een breed scala aan vaccins, waarbij gebruik wordt gemaakt van verschillende technologieën, geschikt zijn als booster,” zegt Faust. “Dat geeft vertrouwen. Bovendien maakt dit het vormgeven van boosterprogramma’s makkelijker, waarbij tevens andere factoren zoals de toeleveringsketen en logistiek een rol spelen.”

T-cellen
De onderzoekers keken in hun studie ook naar T-celreacties. T-cellen zijn een type witte bloedcellen die gespecialiseerd zijn in het herkennen van met virus geïnfecteerde cellen. T-cellen zijn een essentieel onderdeel van het immuunsysteem en zijn een soort afweercellen die een infectie als het ware opruimen. De onderzoekers ontdekten dat mRNA-boostervaccins (zoals Pfizer- en Moderna) een duidelijke toename van zowel antilichamen als T-cellen bewerkstelligen. Vaccins die gebruik maken van een geïnactiveerd virus of recombinant spike-eiwit zorgden voor een boost voor antilichaamreacties, maar hadden minder impact op T-cellen.

Meer over de Pfizer- en Moderna-vaccins
De vaccins van Pfizer en Moderna herbergen geen verzwakt of dood SARS-CoV-2, maar messenger RNA (mRNA). Dit is een molecuul dat de genetische instructies herbergt voor het maken van de kenmerkende spike-eiwitten, te vinden aan de buitenzijde van het virus. Na vaccinatie gaan onze cellen met deze instructies aan de slag en deze spike-eiwitten produceren, waarna ons lichaam er antistoffen tegen kan aanmaken. Het is een heel nieuwe aanpak, die zeker in het geval van COVID-19 zeer veelbelovend is, omdat mRNA-vaccins veel sneller geproduceerd kunnen worden dan de traditionele vaccins. Ook is het gemakkelijker om op te schalen en grote hoeveelheden van de vaccins te produceren.

De bevindingen zijn bemoedigend. Want het betekent dat een derde boosterprik inderdaad bijdraagt aan een blijvend hoge bescherming tegen het coronavirus. Sinds 19 november worden in Nederland mensen van 80 jaar en ouder uitgenodigd om de extra prik te halen. Het doel is om zoveel mogelijk ouderen voor het einde van het jaar een booster aan te kunnen bieden.

Een grote vraag is echter nog of de boosterprik ook tegen de nieuwe Omikron-variant beschermt. Viroloog Jonathan Ball is hoopvol gestemd. “Het feit dat de mRNA-boosters een duidelijke toename van zowel antilichamen als T-cellen bewerkstelligen, is geweldig nieuws, vooral nu onze aandacht uitgaat naar de opkomst van Omikron,” zeg hij. “We weten nog niet of de verhoogde immuniteit ook beschermt tegen een ernstig ziekteverloop veroorzaakt deze variant. Maar ik ben er nog steeds van overtuigd dat onze vaccins de bescherming zullen blijven bieden die we nodig hebben.”