Een extra blok hout op het vuur ziet er zo gezellig uit, zeker op koude avonden. Toch is het héél erg slecht voor het milieu.
Onderzoekers van Northwestern University laten in een nieuw onderzoek zien dat hout stoken in huis een veel grotere rol speelt in het veroorzaken van winterse luchtvervuiling dan vaak wordt gedacht. Het onderzoek is te vinden in Science Advances.
Extreem vervuilend
In de Verenigde Staten gebruikt ongeveer 2 procent van de huishoudens het stoken van hout als belangrijkste warmtebron. Toch is houtrook volgens de nieuwe studie goed voor meer dan een vijfde van de blootstelling aan fijnstof tijdens de winter. Het gaat hier vooral om fijnstof uit de categorie PM2.5. Dat zijn piepkleine deeltjes in de lucht. Je ziet ze meestal niet, maar je ademt ze wel in. En juist omdat ze zo klein zijn kunnen ze diep in de longen komen en zelfs in het bloed terechtkomen.
Dat is slecht nieuws voor de gezondheid. Langdurige blootstelling aan PM2.5 hangt samen met een hoger risico op hart- en longziekten en met een grotere kans op een vroegtijdige dood. De onderzoekers berekenden dat luchtvervuiling door het stoken van hout in woningen mogelijk samenhangt met ongeveer 8.600 vroegtijdige sterfgevallen per jaar. Dat gaat dus niet over rook die je in de woonkamer ruikt, maar over de deeltjes die buiten in de stadslucht blijven hangen en die hele buurten kunnen bereiken.
Vooral de stad blijkt ongezond
De onderzoekers noemen het opvallend dat het plattelandsleven gezonder lijkt dan het leven in een stad. Volgens hen zou je verwachten dat het stoken van hout vaker voorkomt in landelijke gebieden. Volgens het onderzoek zijn er een aantal factoren aan te wijzen die het leven in een stad toch echt ongezonder maakt.
Zo hebben steden een hoge bevolkingsdichtheid. Als er rook in of rond een stad hangt ademen simpelweg veel meer mensen die lucht in. Daar komt bij dat rook zich ook verplaatst. Houtrook uit buitenwijken kan met de wind richting het drukke centrum trekken, waar relatief weinig mensen zelf hout stoken. Ook warmere regio’s zijn volgens het onderzoek niet veilig: soms worden open vuren aangestoken voor de sfeer.
Simulaties
De onderzoekers kwamen tot hun conclusies door heel precies te rekenen. Ze gebruikten gegevens uit een grote Amerikaanse emissie-database van de nationale milieudienst EPA waarin staat waar hoeveel luchtvervuiling te vinden is. Daarna draaiden ze een gedetailleerd atmosferisch model dat rekening houdt met het weer, de wind en de temperatuur.
Ze verdeelden de Verenigde Staten vervolgens in vakjes van 4 bij 4 kilometer en simuleerden per uur waar luchtvervuiling ontstaat, hoe die door de lucht beweegt en waar die blijft hangen. Vervolgens deden ze de berekening twee keer: een keer met houtstook en een keer zonder. Het verschil tussen die twee scenario’s schreven ze toe aan het stoken van hout in woningen.
Leestip: Thuis hout stoken blijkt zwaar voor de longen
Hoofdonderzoeker Kyan Shlipak zegt: “Langdurige blootstelling aan fijnstof hangt samen met een hoger risico op hart- en vaatziekten. Studies laten steeds weer opnieuw zien dat blootstelling aan fijnstof leidt tot een hogere kans op overlijden. Ons onderzoek suggereert dat je deze vorm van luchtvervuiling flink kunt verlagen door minder hout te verbranden in huis.”
Teamlid Daniel Horton laat weten: “We weten dat de rook van bosbranden veel schade aan kan richten. Helaas denken we daarbij dan weer niet aan de schade die we zelf aanrichten, door ook hout te verbranden. Als we mensen helpen met het overstappen naar schonere warmtebronnen kan dat zorgen voor grote verbeteringen in de luchtkwaliteit.”
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Hoe de woestijn onze luchtkwaliteit beïnvloedt en Nieuwe kaarten onthullen hoe het wereldwijd gesteld is met de luchtkwaliteit – en Europa presteert verrassend goed . Of lees dit artikel: Toch een rondje hardlopen, ook al is de luchtkwaliteit slecht? Misschien kun je beter even wachten .
Ook elke dag vers het laatste wetenschapsnieuws in je inbox? Of elke week?
Schrijf je hier in voor de nieuwsbrief!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
