Leven met een varkenslong? Voor het eerst is dat werkelijkheid geworden: een genetisch gemodificeerde varkenslong hield het negen dagen vol in een mens.
Artsen kunnen verschillende weefsels of materialen van varkens in het menselijk lichaam aanbrengen. Zo kan een defecte hartklep bijvoorbeeld worden vervangen door een varkenshartklep. Tegenwoordig wordt echter ook geëxperimenteerd met grotere transplantaties. Onderzoekers proberen complete varkensnieren en -harten in mensen te implanteren. Onlangs zette een onderzoeksteam een opmerkelijke stap: zij transplanteerden een varkenslong naar een menselijke ontvanger, die maar liefst negen dagen functioneerde.
Xenotransplantaties
Deze zogenoemde xenotransplantaties bieden mogelijk een oplossing voor het tekort aan menselijke donororganen. Eerdere studies toonden al aan dat genetisch gemodificeerde varkensnieren, -harten en -levers met succes naar mensen kunnen worden overgezet. Longtransplantaties zijn complexer, omdat de long een ingewikkelder anatomie en fysiologie heeft dan andere vaste organen. Toch slaagde een Chinees onderzoeksteam erin om dit te realiseren. Jianxing He en collega’s publiceerden hun bevindingen in het vooraanstaande vakblad Nature Medicine. Volgens de auteurs gaat het waarschijnlijk om het eerste gedocumenteerde geval van een longtransplantatie tussen twee soorten: varken en mens.
39-jarige patiënt en CRISPR-technologie
He en zijn collega’s transplanteerden de linkerlong van een genetisch aangepast varken in een 39-jarige patiënt die na vier onafhankelijke beoordelingen hersendood was verklaard. Ze volgden nauwgezet hoe de long functioneerde en hoe het menselijke immuunsysteem reageerde. Het donatievarken was met CRISPR-technologie genetisch aangepast om antigenen te verwijderen die normaal gesproken een sterke immuunreactie zouden veroorzaken. Uit de observaties bleek dat de long niet direct werd afgestoten en gedurende negen dagen levensvatbaar en functioneel bleef. Wel zagen de onderzoekers al na 24 uur tekenen van longschade, en op dag drie en zes signalen van antilichaam-gemedieerde afstoting. Het experiment werd beëindigd op dag negen.
Belangrijke stap
De onderzoekers benadrukken dat de bevindingen een eerste stap vormen richting longtransplantatie van varken naar mens. Wel zijn verdere verbeteringen noodzakelijk, zowel in de genetische modificaties van de donatievarkens als in de medicijnen die de afweerreactie onderdrukken. Alleen dan kan worden voorkomen dat het immuunsysteem de long alsnog afstoot en kan een langdurig goed functionerend transplantaat worden bereikt, concluderen de auteurs.
