Wel mag je er een beetje verontwaardigd over zijn…

Na zeven jaar in de ruimte te hebben rondgezweefd, zal op vrijdag 4 maart een oude trap van een Falcon 9-raket op de maan inslaan. Tot die conclusie komt data-analist Bill Gray. Het is een heuse primeur. Want nog niet eerder is de maan onbedoeld gebombardeerd met gedumpt ruimteafval.

Falcon 9-raket
De Falcon 9-raket van het Amerikaanse bedrijf SpaceX werd in 2015 gelanceerd en bracht een weersatelliet in een baan om de aarde. De bedoeling was dat de tweede trap van de raket vervolgens weer koers zou zetten naar de aarde en in de atmosfeer zou opbranden. Door een probleempje slaagde de rakettrap daar echter niet in. En dus tuimelt ie al zeven jaar lang rond in de ruimte.

Maan
Het verhaal krijgt nu een staartje. Want uit berekeningen van Gray blijkt dat de oude rakettrap onverhoopt op ramkoers is komen te liggen met de maan. De verwachting is dat het ruimtepuin, dat een slordige 4 ton weegt en met een snelheid van 2,5 kilometer per seconde door de ruimte raast, op 4 maart onze natuurlijke satelliet zal rammen. “De impact zal plaatsvinden aan de achterkant van de maan, in de grote oude krater Hertzsprung,” schrijft Gray.

De groene kruis geeft de verwachte plek van inslag aan. Afbeelding: Bill Gray

Hoe vaak er rommel op de maan inslaat? “Dit is het eerst onbedoelde geval waarvan ik op de hoogte ben,” zegt Gray. De gebeurtenis is dus een ware primeur. Hoewel er al wel eerder rommel van maanmissies het maanoppervlak heeft geraakt – soms zelfs opzettelijk, zoals tijdens de LCROSS-missie – is dit de eerste keer dat iets dat niet expliciet op onze natuurlijke satelliet gericht is, er toch zal neerstorten.

Zorgen
Overigens hoef je van de inslag niet wakker te liggen. Want vanuit veiligheidsoogpunt kan er niet zoveel gebeuren, zo verzekert astrofysicus Jonathan McDowell ons. De maan wordt zelfs redelijk vaak geraakt door grotere objecten.

Ruimtepuin
Wel mag je er een beetje verontwaardigd over zijn. Dat komt omdat het heelal eigenlijk een afvalvrije plek zou moeten zijn. Maar het tegendeel is helaas waar. Naar schatting cirkelen er honderden tonnen afval rond de aarde. Denk aan kapotte en afgedankte satellieten, maar ook aan (minuscule) brokstukken van satellieten die met elkaar in botsing zijn gekomen. Onderzoekers uiten al enige tijd hun bezorgdheid over deze verontrustende stand van zaken. Dat komt mede omdat ruimteschroot zelfs zo nu en dan een bedreiging vormt voor het bemande ISS. Dat er nu tevens een oude rakettrap op ramkoers ligt met de maan, onderstreept maar weer eens in hoeverre we de ruimte rondom de aarde – tot aan de maan aan toe – aan het vervuilen zijn.

Gray is van plan de oude rakettrap scherp in de gaten te blijven houden. Begin februari hoopt de data-analist op basis van nieuw verzamelde gegevens de baan van de rakettrap te verfijnen. “De werkelijke effecten van zonlicht zijn moeilijk perfect te voorspellen,” schrijft hij. “Het duwt niet alleen naar buiten, een deel ervan stuitert ‘zijwaarts’. Het object is een lange cilinder die langzaam ronddraait. Mogelijk zal de inslag een paar kilometer en een paar seconden afwijken van mijn voorspelling. Begin februari weten we meer.”