Jij bent misschien erg met je gescrol op Instagram waardoor je totaal mist wat er in die spannende serie gebeurt, maar bij kinderen en jongeren is het nog schrijnender. Hun smartphonegebruik gaat door het dak, waardoor ze minder sporten of lezen.
Het gebruik van social media is onder kinderen en tieners meer dan verdubbeld blijkt uit een van ’s werelds grootste onderzoeken naar naschoolse activiteiten. Onderzoekers van de University of South Australia volgden meer dan 14.000 leerlingen van 11 tot 14 jaar tussen 2019 en 2022.
Minder sporten en lezen
In die periode steeg het dagelijks gebruik van sociale media van 26 naar 85 procent. En aangezien je je tijd maar één keer kunt besteden, ging dat ten koste van sport, lezen, kunst en muziek, toch activiteiten die wat nuttiger en leerzamer zijn dan TikTok. Het aantal kinderen dat nooit voor het plezier leest, steeg van 11 naar maar liefst 53 procent en het percentage dat geen sociale media gebruikte daalde van 31 naar 3 procent.
Onderzoeker en promovendus Mason Zhou zegt dat het onderzoek de alomtegenwoordige invloed van sociale media op kinderen en tieners benadrukt. “Er is geen twijfel over mogelijk dat sociale media diep verankerd zijn geraakt in het dagelijks leven van kinderen. Maar inmiddels is het op een punt gekomen dat het veel activiteiten vervangt die een gezonde ontwikkeling ondersteunen, zoals sport, lezen en creatief spel”, zegt Zhou. “In dit onderzoek zagen we dat kinderen minder dan vroeger bezig zijn met muziek, kunst, lezen voor het plezier, afspreken met vrienden en sport.”
Minder gamen, meer op TikTok
De onderzoekers keken vooral naar de coronaperiode, maar daarna bleven de cijfers vergelijkbaar. “Niet verrassend namen tv-kijken en gamen in die periode aanzienlijk toe, maar beide keerden daarna terug naar pre-pandemische niveaus. Scrollen op sociale media was de enige activiteit die consistent toenam tijdens de pandemie en in de jaren daarna, met de grootste groei van allemaal.”
Dat kan problemen opleveren. “Omdat deze veranderingen plaatsvonden in een cruciale fase van de adolescentie en omdat ze drie jaar na het einde van de coronamaatregelen voortduurden, kunnen ze blijvende gevolgen hebben voor de gezondheid en het welzijn van jongeren en dat is reden tot serieuze zorg.”
Verbod op social media
In Australië zijn ze verder dan bij ons met een verbod op sociale media voor kinderen onder de 16 jaar. Dit onderzoek biedt nu een belangrijke nulmeting om te beoordelen hoe dit verbod de naschoolse activiteiten van jongeren beïnvloedt.
Professor Dot Dumuid, die ook meewerkte aan het onderzoek, zegt dat we meer programma’s en beleid nodig hebben die jongeren stimuleren opnieuw deel te nemen aan verrijkende activiteiten zoals sport, muziek, kunst en lezen. “Als we het welzijn van jongeren willen ondersteunen, moeten we hen helpen hun tijd opnieuw in balans te brengen door hen te begeleiden om weer verbinding te maken met echte, fysieke activiteiten die vaardigheden, zelfvertrouwen en sociale verbondenheid bevorderen”, besluit Dumuid.
Vrienden maken
“Kinderen die deelnemen aan sport, kunst en andere buitenschoolse activiteiten hebben over het algemeen betere schoolresultaten, een sterkere identiteit, meer sociale vaardigheden en een betere mentale gezondheid. Deze activiteiten helpen kinderen vriendschappen te vormen, grenzen te verleggen en nieuwe vaardigheden te ontwikkelen, allemaal zaken die mentale en sociale ontwikkeling ondersteunen”, aldus de onderzoeker.
Het is dus ongelooflijk belangrijk dat kinderen afkicken van hun socialmediaverslaving en weer tijd hebben om met vrienden buiten te spelen, een boek te lezen en te sporten.
Ook in Nederland zijn jongeren natuurlijk verslingerd aan hun smartphone. Volgens de laatste cijfers zitten pubers tussen de 13 en 16 jaar gemiddeld 4 uur per dag naar een schermpje te kijken. Dagelijks spenderen ze zo’n 1,5 uur op sociale media. Er gaan geluiden op om ook in ons land social media als TikTok, Instagram en YouTube te verbieden voor jongeren onder de 16 jaar. Een meerderheid van de Nederlanders is voorstander van zo’n verbod.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook De mythe van de verminderde aandachtsspanne: zijn we door social media echt slechter geconcentreerd? en Enorm verschil: als jongeren minder social media gebruiken, zijn ze een stuk blijer met zichzelf.
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
