Traditionele Marsrovers met wieltjes zijn traag en moeten voor elke actie wachten op instructies van de aarde. Een lopende robot zou veel sneller te werk kunnen gaan, menen Zwitserse onderzoekers, zonder dat de wetenschap eronder lijdt.
Een signaal van de aarde naar Mars doet er op z’n snelst 3 minuten over en op z’n langzaamst bijna 22 minuten, afhankelijk van hoe ver de planeet zich op dat moment van de aarde bevindt. En dat is één kant op. Voordat de robot een antwoord van wetenschappers kan krijgen op een simpele vraag als “zal ik die steen rechts van me even bekijken?”, is er dus tweemaal zoveel tijd voorbij. En dan hebben we het nog niet eens over de beperkte hoeveelheid data die je heen en weer kunt sturen.
Huidige Marsrovers kruipen daardoor met een slakkengangetje over het oppervlak. Ze leggen hooguit een paar honderd meter per dag af en onderzoeken maar een klein stukje van het oppervlak van de planeet. Dat kan beter, zo dachten onderzoekers van de Universiteit van Bazel, de Universiteit van Bern en ETH Zürich.
Een robothond met een microscoop
De onderzoekers besloten om een vierpotige robot een robotarm met twee meetinstrumenten te geven. Eentje dient om gedetailleerde microscoopfoto’s van stenen te maken, de andere om met een laser de chemische samenstelling van gesteente te analyseren (een zogenaamde Ramanspectrometer).
Vervolgens lieten ze de robot los in het ‘Marslabor’ van de Universiteit van Bazel. Dat is een ruimte die het oppervlak van Mars nabootst met nep-Marsgrond, realistische belichting en allerlei steensoorten die je ook op Mars of de maan zou kunnen tegenkomen.
Leestip: Dit is een van de verrassende manieren waarop Mars zijn water is kwijtgeraakt
Twee keer zo snel, minstens even goed
De onderzoekers hebben in deze omgeving twee manieren van werken getest. Bij de eerste aanpak stuurden ze de robot stap voor stap aan. Deze methode lijkt op de manier waarop het nu gaat bij echte ruimtemissies. Bij de tweede mocht de robot grotendeels zelfstandig werken. Hij liep op eigen houtje van steen naar steen, deed bij elk doelwit zijn metingen en ging daarna door naar het volgende.
Het verschil was enorm. Met de traditionele aanpak duurde een missie 41 minuten. De zelfstandige robot deed hetzelfde werk in 12 tot 23 minuten. Minstens twee keer zo snel dus. De kwaliteit van de metingen leed er niet onder, zo zeggen de onderzoekers in een persbericht.
Waarom pootjes en geen wielen?
Marsrovers zoals Perseverance rijden op wielen omdat ze zijn ontworpen om zo veilig en zuinig mogelijk te rijden. Dat is logisch als je miljoenen kilometers van de dichtstbijzijnde monteur zit en missies miljarden kosten. Maar het maakt ze ook log en voorzichtig. Een robot met poten kan over ruiger terrein bewegen en sneller van de ene plek naar de andere komen.
Wat betekent dit voor echte missies?
Dit is nog maar een eerste onderzoek. Verwacht dus niet dat er morgen een robothond naar Mars wordt gestuurd. Maar het onderzoek bewijst wel dat het concept kan werken.
Maar op een dag zou een robot misschien weleens daadwerkelijk op missie kunnen gaan. Zo’n voertuig zou dan een heel gebied kunnen afscannen in plaats van één steen. Wetenschappers krijgen dan een overzicht van wat er allemaal te vinden is en kunnen vervolgens kiezen welke plekken nader onderzoek verdienen. Dat vergroot de kans dat je iets bijzonders vindt.
De grote vraag is natuurlijk of zo’n systeem ook overeind blijft in de praktijk. Op Mars vind je immers niet alleen maar boeiende stenen. Ook extreme temperaturen, straling, stofstormen en onvoorspelbaar terrein zijn er dagelijkse kost.
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
