Het zuurstofgehalte van al het water op aarde neemt af. Dat vormt een veel grotere bedreiging voor de stabiliteit van de aarde dan tot nu toe werd gedacht. Onderzoekers waarschuwen dat door de afname van zuurstof de aarde richting een ‘onveilige zone’ gaat, met mogelijk onomkeerbare gevolgen.
De wetenschappers van onder meer de University of California San Diego keken hoe zuurstofverlies in water samenhangt met de negen planetaire grenzen uit het zogeheten Planetary Boundaries–framework. Dit beschrijft de belangrijkste processen die de aarde stabiel en veerkrachtig houden en laat zien hoe menselijke activiteiten die grenzen steeds verder onder druk zetten.
De negen planetaire grenzen hebben betrekking op klimaatverandering, verzuring van de oceanen, biodiversiteitsverlies, atmosferische aerosolen, aantasting van de ozonlaag, veranderingen in zoetwatersystemen, landgebruik, chemische vervuiling en biochemische kringlopen, waaronder de stikstofcyclus. De auteurs stellen nu voor om ook het zuurstofgehalte in oceanen, meren en rivieren op te nemen in dit raamwerk.
Zuurstofverlies is mondiale dreiging
Volgens hoofdonderzoeker Erica Ferrer is dat noodzakelijk omdat de stabiliteit van de aarde afhankelijk is van gezonde aquatische ecosystemen, die zuurstof nodig hebben om normaal te functioneren. Met de studie willen de onderzoekers duidelijk maken dat zuurstofverlies in water een mondiale bedreiging vormt en niet los kan worden gezien van andere veranderingen die het aardsysteem onder druk zetten.
De aquatische deoxygenatie – het afnemen van de hoeveelheid opgeloste zuurstof in water – wordt voornamelijk veroorzaakt door de opwarming van de aarde, een teveel aan voedingsstoffen in het water en veranderingen in de ventilatie van diepere waterlagen.
Het verlies aan zuurstof verstoort biologische en chemische processen die een belangrijke rol spelen bij de regulering van het klimaat. Daarnaast vormt het een bedreiging voor een breed scala aan waterorganismen, variërend van microscopisch kleine organismen tot vissen en haaien. Ook zeezoogdieren blijven volgens de onderzoekers niet buiten schot. Hoewel ze aan het wateroppervlak lucht inademen, kunnen ze indirect worden getroffen doordat zuurstofverlies gevolgen heeft voor hun prooidieren en leefgebieden.
Zuurstofverlies niet afzonderlijk bekijken
Het doel van de studie is om wetenschappers en beleidsmakers ertoe aan te zetten de oorzaken en gevolgen van zuurstofverlies in water niet afzonderlijk te bekijken, maar in samenhang met andere planetaire stressfactoren. Volgens Ferrer kan het opnemen van aquatische deoxygenatie in het Planetary Boundaries-raamwerk bijdragen aan een beter begrip van de invloed ervan op de stabiliteit van het aardsysteem. Daarnaast benadrukt ze dat het beperken van de gevolgen van zuurstofverlies een essentieel onderdeel vormt van het behoud van biodiversiteit en het klimaat.
Wil je niets van Scientias missen? Voeg Scientias toe als voorkeursbron op Google dan zie je al onze verhalen!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
