De luchtkwaliteit binnenshuis is lang niet altijd even goed. Gelukkig kun je nu vrij eenvoudig zelf een luchtfilter maken, dat heel effectief blijkt te zijn. 

In coronatijd werd de Corsi-Rosenthal-box ontwikkeld. Dit simpele luchtfilter moest de virusdeeltjes buiten de deur houden. Maar deed het ook wat het moest doen? Volgens een nieuwe studie van Brown University wel. En de box is niet alleen effectief in de strijd tegen Covid-19, maar kan ook nu na de pandemie van nut zijn om de lucht in huis te reinigen.

Ongezonde lucht in huis
Als we het hebben over luchtvervuiling denken we vaak aan smerige lucht buiten door de uitstoot van auto’s of fabrieken, maar binnenshuis is de lucht vaak ook niet om over naar huis te schrijven. Koken, het branden van kaarsen of haardvuur leiden allemaal tot een slechtere luchtkwaliteit, die schadelijk kan zijn voor de gezondheid.

Luchtreinigers die je in de winkel koopt zijn vaak duur en lang niet altijd effectief. Daarom is de Corsi-Rosenthal-box een ideale oplossing. “Onze studie toont aan dat een goedkoop, eenvoudig te maken luchtfilter beschermt tegen ziektes, niet alleen van virussen, maar ook door chemische stoffen”, legt hoofdonderzoeker Joseph Braun uit van Brown. “Dit soort heel toegankelijke gezondheidsinterventies kan mensen helpen om stappen te zetten om de luchtkwaliteit in huis te verbeteren en daarmee hun gezondheid van dienst te zijn.”

Zo maak je hem
Nu is de vraag: hoe kom je aan zo’n Corsi-Rosenthal-doos? Dat is niet zo moeilijk: je kunt alle onderdelen halen bij de bouwmarkt. Wat je nodig hebt, zijn vier MERV-13-filters, ducttape, een box-ventilator en een kartonnen doos. Studenten van Brown maakten een aantal van de apparaten en verspreidden ze over de campus. Om te achterhalen hoe effectief de luchtreinigers waren, werd de hoeveelheid schadelijke stoffen gemeten voordat de ventilator aan stond en op het moment dat het apparaat in werking was.

De Corsi-Rosenthal-box. Foto: Ken Zirkel

Het filtersysteem bleek heel succesvol: de concentraties van onder meer PFAS en ftalaten daalden aanzienlijk in de zeventien ruimtes waar de metingen begin dit jaar werden verricht. De hoeveelheid PFAS in de lucht nam met 40 tot 60 procent af. De concentratie ftalaten, die onder meer voorkomen in bouwmaterialen en persoonlijke verzorgingsproducten, daalde met 30 tot 60 procent.

Gezondheidsproblemen door PFAS
PFAS en ftalaten worden gelinkt aan allerlei gezondheidsproblemen, zoals astma, een verminderde vaccinreactie, laag geboortegewicht, slechtere hersenontwikkeling bij kinderen, stofwisselingsproblemen, verstoorde hormoonwerking en sommige vormen van kanker, zegt Braun, die het effect van deze chemicaliën op de gezondheid bestudeert.

“De reductie van PFAS en ftalaten is dus een geweldig bijkomend voordeel van de Corsi-Rosenthal-boxen”, zegt medeonderzoeker Robin Dodson. “Deze filters zijn toegankelijk, gemakkelijk te maken en relatief goedkoop en ze worden nu al gebruikt op universiteiten en in woningen door het hele land.”

Geweldig extra voordeel
Een van de bedenkers van de filterdozen, onderzoeker Richard Corsi, legt uit: “De Corsi-Rosenthal-box was oorspronkelijk ontwikkeld als een simpele manier om de lucht te zuiveren van virusdeeltjes tijdens de coronapandemie. Het feit dat de boxen ook effectief zijn in het filteren van vervuilde lucht is een fantastische ontdekking. Het is geweldig dat de onderzoekers hebben aangetoond dat twee schadelijke soorten vervuilende stoffen binnenshuis, PFAS en ftalaten, kunnen worden gefilterd door de boxen.” De andere uitvinder, Jim Rosenthal, is het met hem eens. “Dit onderzoek toont aan dat de luchtfilters niet alleen coronavirusdeeltjes wegfilteren, maar ook andere smerige stoffen binnenshuis.”

Geluidsoverlast
Klein nadeel van de Corsi-Rosenthal-boxen is het geluid: overdag gaat het geluidsniveau in een ruimte met 5 decibel omhoog en ’s avonds met 10 decibel. Dat zou kunnen afleiden in bijvoorbeeld een klaslokaal of kantoor. Maar volgens Braun wegen de gezondheidsvoordelen zeker op tegen de nadelen van het extra geluid. “De box-filters maken wat geluid. Maar je kunt ze makkelijk bouwen voor nog geen 100 euro per apparaat met enkel wat materialen van de bouwmarkt. Ze zijn niet alleen heel effectief, maar ook op grote schaal in te zetten.”