Wetenschappers hebben een uiterst zeldzaam bruinvisskelet gedigitaliseerd om de soort voor toekomstig onderzoek veilig te stellen.
De Californische bruinvis (Phocoena sinus) is een kleine bruinvis die alleen voorkomt in het noorden van de Golf van Californië, bij Mexico. Het dier is ongeveer anderhalve meter lang en is daarmee de kleinste nog levende walvisachtige ter wereld. Het meest unieke aan de soort is helaas het feit dat de soort het meest bedreigde zeezoogdier op aarde is: waarschijnlijk zijn nog maar ongeveer 10 dieren over. Nu hebben onderzoekers een compleet skelet van deze soort tot in groot detail digitaal vastgelegd. Daardoor zal de bijna verdwenen Californische bruinvis in ieder geval online voortleven. Het onderzoek is te vinden in het blad Marine Mammal Science.
Zeldzaam en kwetsbaar
Het onderzoek draaide om het skelet van een volwassen vrouwtje van 139 centimeter lang. Het dier werd in 1966 verzameld, ongeveer 24 kilometer ten noorden van San Felipe in Baja California, Mexico. Het skelet ligt in de collectie van het San Diego Natural History Museum. Omdat zo’n exemplaar zeldzaam en kwetsbaar is, kan het niet zomaar uitgeleend of tentoongesteld worden. Dat is erg lastig voor wetenschappers die onderzoek willen doen naar het skelet. De oplossing: het skelet scannen, fotograferen en omzetten in digitale 3D-modellen.
De onderzoekers gebruikten daarvoor meerdere technieken. Eerst werd het skelet onderzocht met CT-scans. Daarna fotografeerden de onderzoekers de losse botten. Vervolgens maakten ze micro-CT-scans. Die zijn veel scherper dan ‘normale’ CT-scans en laten zelfs details zien die kleiner zijn dan de breedte van een mensenhaar. De onderzoekers konden vervolgens de duizenden verkregen beelden gebruiken om elk bot los om te zetten in een eigen 3D-model.
Piepkleine teenkootjes
Dat leverde meer op dan alleen een mooi model. De scans lieten ook kleine details zien die eerder niet goed zichtbaar waren. Zo ontdekten de onderzoekers piepkleine teenkootjes in de voorvinnen. Daardoor konden ze de beschrijving van de ‘vingers’ van dit dier aanpassen. Ook bevestigden ze een opvallend kenmerk van de Californische bruinvis: in beide voorvinnen zit een extra vingerachtig uitsteeksel. Zulke details zijn belangrijk voor biologen die willen begrijpen hoe deze soort is gebouwd en hoe zij verschilt van andere bruinvissen.
Leestip: In schattige zeehond blijkt een bruinvis-moordenaar te schuilen
“Door zoveel geavanceerde beeldtechnieken te combineren met een open platform bewaren we niet alleen een waardevol verslag van één van de meest bedreigde zeezoogdieren op aarde,” zegt teamlid Jamie Knaub. “We maken die informatie ook toegankelijk voor iedereen.” Volgens Knaub kunnen de digitale modellen worden gebruikt om nauwkeurige 3D-kopieën te maken voor onder andere musea en klaslokalen. Zo kan het skelet helpen om aandacht te vragen voor een soort die op de rand van uitsterven staat.
Teamlid Marianne Porter zegt: “Dit project vroeg om een hele ingewikkelde manier van scannen. We moesten het skelet namelijk op meerdere manieren vastleggen: van de vorm van hele botten tot aan de microscopische details die aan de binnenkant te vinden zijn.” Volgens Porter is het resultaat daarom niet zomaar een verzameling leuke plaatjes, maar “een gelaagde dataset die de echte complexiteit van het hele skelet laat zien.”
Illegale visserij
De relevantie van het onderzoek is groot. De Californische bruinvis wordt namelijk vooral bedreigd door de illegale visserij. Het meest frappante is nog wel het feit dat criminelen niet eens zozeer op zoek zijn naar de Californische bruinvis, maar naar de totoaba. De blaas van deze grote vis is namelijk veel geld waard op de zwarte markt. Ondanks dat feit kunnen dus ook Californische bruinvissen per ongeluk in hun netten verstrikt raken.
Omdat de overgebleven dieren zo zeldzaam zijn kunnen wetenschappers ze nauwelijks bestuderen. Daardoor zijn eventuele museumstukken van de soort wetenschappelijk gezien extra waardevol. Aangezien onderzoekers dus niet altijd toegang krijgen tot die museumstukken kunnen de 3D-modellen wat dat betreft een uitkomst bieden. Voor wie inmiddels nieuwsgierig is: de digitale bestanden zijn te vinden op het platform MorphoSource.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook De Deense scheepvaart zit bruinvissen flink in de weg: onderwaterlawaai verstoort hun jachtgedrag en Californische bruinvis is nu het meest zeldzame zeedier ter wereld . Of lees dit artikel: Hoeveel plastic er nodig is om een bruinvis of zeeschildpad te doden? Veel minder dan je denkt .
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
