Een simpele spoelbeurt maakt ‘Marsgrond’ veel minder schadelijk voor leven

In nagebootste ‘Marsgrond’ lijken waterbeertjes snel te sterven. Een simpele spoelbeurt met water kan die ‘grond’ ineens wel leefbaar maken.

Waterbeertjes heten ook wel beerdiertjes. Ze zijn piepklein maar ijzersterk: ze kunnen de meest extreme omstandigheden overleven. Zo kunnen ze overleven op de bodem van de oceaan en zelfs in de ruimte. Een internationaal onderzoeksteam, onder leiding van microbioloog Corien Bakermans (Penn State Altoona), zocht uit of beerdiertjes ook in ‘Marsgrond’ kunnen leven. Het onderzoek is te vinden in het blad International Journal of Astrobiology.

Aardse besmettingen

Het onderzoek werd uitgevoerd vanwege twee redenen. Ten eerste wilde het team beter begrijpen of ‘Marsgrond’ ooit bruikbaar kan zijn als grondstof, bijvoorbeeld om planten in te laten groeien. Het team wilde echter ook weten of de bodem van Mars kan helpen met het opruimen van ‘aardse besmettingen’. Daarmee doelen ze vooral op de internationale afspraken die zijn gemaakt in het kader van planetary protection. Het doel van de afspraken is om andere hemellichamen ‘schoon’ te houden door geen organismen van de aarde naar een andere planeet te brengen.

Voor het experiment gebruikten de onderzoekers geen echte grond van Mars, maar twee zogeheten regoliet-simulanten. Regoliet is het losse materiaal dat op rotsen ligt: stof, zand en kleine steentjes. De twee simulanten in het onderzoek heten MGS-1 en OUCM-1. De simulant OUCM-1 is gemaakt om te lijken op het materiaal dat NASA’s Curiosity-rover onderzocht in de Rocknest-afzetting in de Gale Crater. MGS-1 doet vooral dienst als een ‘algemene’ simulant.

Gestorven na twee dagen

Het team keek naar twee soorten: Ramazzottius cf. varieornatus en Hypsibius exemplaris. De dieren werden gemengd met kleine hoeveelheden van de simulanten. Ter controle gebruikten de onderzoekers ook normaal zand. Vervolgens keken ze dagelijks onder de microscoop naar hoe actief de dieren waren en hoeveel er nog leefden.

Het resultaat was duidelijk: in beide simulanten ging het snel mis. Daarbij blijkt vooral MGS-1 bijzonder heftig. Hoofdonderzoeker Bakermans zei daarover: “We waren een beetje verrast door hoe dodelijk MGS-1 bleek te zijn.” Zo blijkt uit het onderzoek dat alle dieren al na twee dagen waren gestorven.

Het team vroeg zich echter af of er in MGS-1 iets zat dat je kunt wegspoelen. Daarom spoelden ze MGS-1 meerdere keren om met water en gebruikten ze dat gewassen materiaal opnieuw in een test. Met succes: er stierven nauwelijks waterbeertjes. Bakermans: “Er zit iets heel schadelijk in MGS-1 dat oplost in water. Echter weten we nog niet om welke stof het gaat.”

Voordeel en nadeel

De resultaten van het onderzoek zijn tweezijdig te noemen. Aan de ene kant is het heel handig dat organismen nauwelijks overleven op Mars. Daardoor verkleint het risico dat we Mars per ongeluk vervuilen. Maar tegelijkertijd kan dat het dus ook heel lastig maken om succesvol een basis te bouwen op Mars: de grond kan bijvoorbeeld niet gebruikt worden voor het groeien van planten. En alhoewel het wassen van de bodem dus mogelijk kan helpen is het ook zo dat (vloeibaar) water schaars kan zijn in de ruimte.

Toch is de ontdekking nuttig volgens Bakermans. Ze zegt: “dit onderzoek helpt ons te begrijpen welke factoren op Mars ons kunnen helpen en welke vooral een gevaar voor ons vormen.” Het team hoopt tijdens een vervolgonderzoek te ontdekken welke stof in MGS-1 de grote boosdoener is.

We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Vijf jaar op Mars: dit is wat Perseverance tot nu toe heeft verwezenlijkt en Onderzoekers laten onverwachte invloed van Mars op de aarde zien . Of lees dit artikel: Hulp uit onverwachte hoek: beerdiertjes kunnen kankerpatiënten mogelijk helpen om bestraling beter te verdragen .

Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast: