Er is een compleet nieuwe octopussoort ontdekt op de Galápagoseilanden. Het diertje is gevonden op bijna 2 kilometer diepte. Het is felblauw en kan zich oprollen in de kom van je hand.
De Galápagoseilanden staan al eeuwen bekend als een biologisch wonder. Er lopen reuzenschildpadden rond die nergens anders op aarde voorkomen en er zwemmen zeeleguanen door vulkanische baaien. Nu hebben onderzoekers dus opnieuw iets bijzonders gevonden. En extra opvallend: jarenlang wist niemand precies wat ze eigenlijk in handen hadden.
De ontdekking begon al in 2015 tijdens een diepzee-expeditie rond Darwin Island, in het noorden van de Galápagosarchipel. Vanaf het onderzoeksschip E/V Nautilus stuurden onderzoekers een op afstand bestuurbare onderwaterrobot naar de oceaanbodem, zo’n 1773 meter onder het wateroppervlak. Terwijl de camera van de robot langs een onderzeese berg gleed, verscheen plots een klein blauw octopusje in beeld. De onderzoekers slaagden erin het dier mee naar boven te nemen en filmden later nog twee vergelijkbare exemplaren.
Eenmaal terug op het Charles Darwin Research Station viel het kleine blauwe diertje direct op tussen de tientallen andere verzamelde diepzeedieren. Niemand wist echter om welke soort het ging. Daarom namen de onderzoekers contact op met octopusspecialist Janet Voight. “Ik wist direct dat dit iets heel bijzonders was”, vertelt Voight. “Ik had nog nooit zoiets gezien.”
Eén exemplaar dus opensnijden was geen optie
Het kleine dier, inmiddels officieel Microeledone galapagensis genoemd, stelde onderzoekers meteen voor een probleem. Normaal gesproken moeten biologen een octopus opensnijden om de details van het lichaam te onderzoeken. Maar hier was slechts één exemplaar beschikbaar. “Wanneer je een nieuwe octopussoort beschrijft, moet je alle onderdelen bestuderen”, zegt Voight. “Maar we hadden maar één specimen, dus ik wilde het niet open snijden.”
Daarom schakelden onderzoekers hightech hulp in. Ze maakten uiterst gedetailleerde micro-CT-scans van het dier. Daarbij worden duizenden röntgenbeelden digitaal gecombineerd tot een volledig 3D-model van zowel de buiten- als binnenkant. En dat werkte verrassend goed. Dankzij de scans konden onderzoekers zelfs de kleinste interne organen van de octopus bestuderen zonder het dier te beschadigen.
Onderzoeker Alexander Ziegler noemt de kwaliteit van de beelden opmerkelijk. “De scans onthulden enorm veel details van de organen. Dat is bijzonder, zeker omdat hiervoor normaal zware contrastmiddelen nodig zijn die je liever niet gebruikt bij zo’n zeldzaam exemplaar.”
De oceaan zit nog vol verborgen geheimen
De ontdekking van de kleine blauwe octopus laat volgens onderzoekers vooral zien hoeveel van de diepzee nog compleet onbekend terrein is. En dat geldt zelfs voor gebieden die wereldwijd al beroemd zijn vanwege hun biodiversiteit, zoals de Galápagos.
Voor Voight heeft de ontdekking bovendien een persoonlijke betekenis. In haar carrière van ruim veertig jaar onderzoek naar octopussen is dit de eerste keer dat zij officieel leiding gaf aan het beschrijven van een nieuwe octopussoort. “Bijna niemand op aarde krijgt deze diepzee-octopussen ooit te zien”, zegt ze. “Ik voel me ongelooflijk gelukkig dat ik ermee heb mogen werken.”
Dit soort ontdekkingen is cruciaal voor natuurbescherming. Want hoe kun je ecosystemen beschermen als je niet eens weet welke dieren er leven? Ook marien bioloog Salome Buglass benadrukt: “Dit kleine blauwe octopusje fascineerde ons meteen. We wisten dat er iets ongewoons aan was. Ontdekkingen zoals deze herinneren ons eraan hoeveel van de diepe oceaan rond de Galápagos nog onontdekt is.”
En misschien is dat nog wel het meest indrukwekkende aan dit verhaal. Terwijl mensen denken dat de aarde inmiddels volledig in kaart is gebracht, zwemmen er duizenden meters onder het wateroppervlak nog altijd dieren rond die niemand ooit eerder heeft gezien.
Wil je niets van Scientias missen? Volg Scientias op Google Discover dan zie je al onze verhalen!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
