Een onschuldig vitaminepilletje om je weer blij te voelen, het zou ideaal zijn. Zo ver is het nog niet helemaal. Maar onderzoek wijst wel uit dat zo’n 100 mg vitamine B6 per dag negatieve stemmingswisselingen kan helpen voorkomen.

Helaas komen angststoornissen onder jongeren steeds vaker voor. 1 op de 11 jongvolwassenen (tussen de 18 en 34 jaar) in Nederland loopt een hoog risico op een angststoornis of een depressie. Behandelingen omvatten vaak therapie en medicijnen. Maar misschien dat een bekende vitamine ook wel uitkomst kan bieden.

Vitamine B6
Onderzoekers hebben in een nieuwe studie aangetoond dat het innemen van vitamine B6 – waarvan bekend is dat het de lichaamsproductie van de neurotransmitter GABA (Gamma-aminoboterzuur) verhoogt – kan bijdragen aan het geestelijk welzijn. Vitamine B6 zit in veel soorten voedsel, zoals tonijn, kikkererwten en allerlei groente en fruit. Maar om echt resultaat te boeken, lijkt een veel hogere dosis nodig. Daar valt niet tegenop te eten. De enige manier om genoeg vitamine B6 binnen te krijgen zodat het gevoelens van angst en depressie vermindert, is om supplementen te slikken, zo schrijven de onderzoekers.

Studie
De onderzoekers baseren zich op experimenten met jongvolwassenen. Meer dan driehonderd deelnemers werden willekeurig verdeeld over vier groepen. Een kwart kreeg vijftig keer de dagelijks aanbevolen hoeveelheid vitamine B6, een kwart kreeg net zo’n zware dosis maar dan met een vitamine B12-supplement. De rest kreeg een placebo toegediend. Iedereen kreeg een maand lang elke dag één pil bij het avondeten. Naderhand bleken de vitamine B12-pillen nauwelijks effect te hebben, vergeleken met de controlegroep. Maar de vitamine B6-groep was een stuk beter af. Er werd een statistisch significant verschil gevonden met de placebogroep.

Slag om de arm
De onderzoekers maten een verhoogde GABA-waarde bij de vitamine B6-slikkers. Dit werd verder bevestigd met visuele tests. Na een maand werden er subtiele veranderingen gemeten in de visuele waarneming, overeenkomend met een meer gecontroleerde hersenactiviteit. Hieruit concludeert het team dat de hoge inname van vitamine B6 zorgt voor minder angstgevoelens. Al houden de onderzoekers een slag om de arm. “Het effect van vitamine B6 op angst was (gemiddeld) klein, maar statistisch betrouwbaar,” vertelt onderzoeker David Field in gesprek met Scientias.nl. “Ten tweede was het bewijs voor een vermindering van depressie suggestief, niet overtuigend. Het is dan ook belangrijk om te onderstrepen dat we nog in de beginfase van ons onderzoek naar het effect van vitamine B6 op angststoornissen en depressie bevinden.”

Reden
Toch is de ontdekking dat vitamine B6 mogelijk een bijdrage kan leveren aan het verminderen van negatieve stemmingswisselingen veelbelovend. Wat precies het geheim van vitamine B6 is? “Ons bewijs is het meest consistent met de volgende verklaring,” begint Field. “Het brein is een enorm complex orgaan. Het functioneert door interactie van activerende en remmende neuronen. De prikkelende neuronen wisselen informatie uit en de remmende neuronen zorgen ervoor dat de boel niet op hol slaat. Er zijn sterke vermoedens dat geestelijke aandoeningen, zoals depressie en terugkerende angstgevoelens, te maken hebben met een disbalans tussen deze groepen neuronen. Angst wordt bijvoorbeeld in verband gebracht met een verminderde remming, meer specifiek met lagere niveaus van de remmende neurotransmitter GABA, dat een kalmerende invloed op de hersenen heeft. Vitamine B6 helpt het lichaam deze specifieke remmende neuronen aan te maken, die letterlijk en figuurlijk rust in het hoofd brengen.” Kortom, vitamine B6 lijkt de aanmaak van GABA te bevorderen. En dat zorgt voor minder angstgevoelens.

100 mg per dag
Om tot deze positieve resultaten te komen, is zoals gezegd wel een hoge dosis van vitamine B6 vereist. “We ontdekten dat 100 mg per dag het meest effectief is,” vertelt Field. “Dat is veel hoger dan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid, al verkopen al wel veel vitaminebedrijven tabletten met deze hoge dosis. Het is echter belangrijk om te benoemen dat een dergelijke hoge doses, die gedurende een lange periode (maanden of jaren) wordt ingenomen, bij sommige mensen bijwerkingen kunnen hebben. De bijwerking is meestal perifere neuropathie (een dysfunctie van één of meerdere perifere zenuwen, red.), die verdwijnt wanneer de persoon stopt met het innemen van de tabletten. Hierdoor hebben verschillende landen diverse aanbevelingen over hoeveel vitamine B6-supplementen je mag slikken.”

Voor- en nadelen
Toch heeft het slikken van vitamine B6 – ten opzichte van bijvoorbeeld veelvoorkomende antidepressiva – een stuk minder vervelende bijwerkingen. En dat is een groot voordeel. Tegelijkertijd betekent dit niet dat bestaande antidepressiva nu gelijk het veld moeten ruimen. “In vergelijking met veel voorgeschreven antidepressiva vermoed ik dat het nemen van een hoge dosis vitamine B6 toch minder effectief is in het verminderen van angstgevoelens,” stelt Field. Toch is het volgens hem de moeite waard om verder onderzoek te doen naar de heilzame effecten van voedingsstoffen. “Waarschijnlijk worden dit soort methodes in de toekomst alleen maar populairder,” zegt hij. Field ziet het innemen van vitamine B6 dan ook als onderdeel van een combinatietherapie. “Het lijkt me een goed idee om vitamine B6-supplementen samen met cognitieve gedragstherapie te gebruiken. Het combineren van voeding en praatsessies kan het effect van de therapie versterken.”

Financiële steun
De onderzoekers hopen dat er in de toekomst een gecombineerde dieetstrategie met supplementen voor patiënten kan worden uitgedokterd. “Ik heb goede hoop dat het gecombineerde effect klinisch zinvol kan zijn voor patiënten, meer nog dan alleen het slikken van vitamine B6,” zegt Field. Om dit echter waarheid te laten worden, zijn verdere wetenschappelijke studies en klinische proeven vereist. En daar zit ook gelijk het probleem. “We hebben hiervoor financiële steun nodig,” zegt Field. “Maar omdat je het effect van het innemen van een hoge dosis van een vitamine, mineraal of plantaardig bestanddeel niet kunt patenteren, kan de farmaceutische industrie geen winst maken met het financieren van dit onderzoek. Dit is waar het wringt. De overheid zou echt moeten kijken wat ze kan doen om dit te veranderen.”

Field hoopt dat er toch op de één of andere manier geld beschikbaar kan komen om de heilzame werking van vitamine B6 verder te bestuderen. Want dit kan ertoe leiden dat mensen die veelvuldig te maken hebben met angstgevoelens en depressie (geestelijk) gezonder door het leven kunnen gaan.