Kinderen uit achterstandswijken lijken extra veel baat te hebben bij natuur in hun buurt of op het schoolplein.
Wie opgroeit in een achterstandswijk krijgt vaak als kind al meer stress te verwerken. Dat kan gevolgen hebben voor de mentale gezondheid, het gedrag en de ontwikkeling van kinderen. Een nieuw onderzoek van de University of Illinois Urbana-Champaign laat echter zien dat de natuur wat dat betreft een handje kan helpen. Het onderzoek is te vinden in Frontiers in Psychology.
Equigenesis: het effect van de ruimte
De onderzoekers keken naar het idee van equigenesis. Dat betekent dat een omgeving de ongelijkheid tussen verschillende groepen kan verkleinen. In dit geval gaat het vooral om de natuur, zoals parken en tuinen. “De meeste onderzoeken naar equigenesis gingen tot nu toe over de lichamelijke gezondheid van volwassenen”, zegt onderzoeker Keira Denker. “Er zijn maar een paar studies die hebben gekeken naar de verschillen in mentale gezondheid tussen kinderen uit verschillende groepen. Wij wilden dat breder onderzoeken en zien of er patronen zichtbaar werden.”
Die patronen blijken er te zijn. De onderzoekers namen 123 studies onder de loep. Die gingen over de relatie tussen de natuur en de mentale gezondheid van verschillende groepen. In bijna 60 procent van de studies vonden ze aanwijzingen dat mensen in achterstandssituaties mentaal sterker profiteerden van groen in de buurt dan mensen die minder ongelijkheid ervaarden.
Mentale gezondheid
Daarna zoomden de onderzoekers in op kinderen. Ze vonden 24 studies die specifiek keken naar de mentale gezondheid of de psychologische ontwikkeling van kinderen. Bij de helft daarvan was duidelijk te zien dat het therapeutische effect van de natuur vooral voordelig bleek voor kinderen uit achterstandswijken.
In totaal vonden 19 van de 24 studies minstens één aanwijzing voor het bestaan van zo’n gunstig effect. Kinderen uit achterstandswijken voelden zich gemiddeld minder angstig en hadden minder last van gedragsproblemen nadat ze in aanraking waren gekomen met de natuur. Ook konden ze zich beter concentreren en gedroegen ze zich socialer.
Volgens teamlid Andrea Faber Taylor kan dat komen doordat kinderen uit meer bevoorrechte gezinnen vaak al meer mentale steun krijgen. “Dat betekent niet dat andere groepen niet mentaal profiteren van de natuur”, zegt ze. “Maar er kan sprake zijn van een soort van ‘ceiling-effect’. Zij hebben vaak al toegang tot de mentale steun die ze nodig hebben. Daardoor kan de extra mentale steun die ze krijgen van de natuur relatief gezien kleiner lijken.” Voor kinderen in achterstandswijken kan die ‘extra mentale steun’ dus juist heel belangrijk zijn.
Groene schoolpleinen
Echter is het voor mensen niet altijd makkelijk om de natuur op te zoeken. Soms ligt een park te ver weg, of is het er niet veilig genoeg. “Het vergroenen van een schoolplein is wat dat betreft de makkelijkste oplossing”, zegt Faber Taylor. “De meeste kinderen moeten naar school, dus de kans is groot dat ze daar ook echt in contact komen met de natuur.”
Volgens haar laten studies al wel langer zien dat groene schoolpleinen mentaal heel voordelig kunnen zijn voor kinderen. De onderzoekers pleiten daarom niet alleen voor meer groene schoolpleinen, maar ook voor meer groen op de plekken waar kinderen dagelijks komen. Denk bijvoorbeeld aan het plaatsen van meer planten in en rond klaslokalen, of langs wandelpaden.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Goed gedrag loont: groene bedrijven zijn doorgaans ook meer waard en Een goede sfeer maakt het verschil: Japanse studenten spreken meer Engels op school als ze zich prettig voelen . Of lees dit artikel: Deense megastudie: kinderen met een slecht gebit krijgen later vaker last van hart- en vaatziekten .
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
