De bemenste Artemis II-capsule heeft zijn historische scheervlucht langs de achterkant van de maan succesvol volbracht. De vier astronauten vlogen verder van de aarde dan enig mens ooit, zagen de aarde ondergaan achter het maanoppervlak en waren getuige van een bijna uur durende zonsverduistering in de diepe ruimte. De missie is nu op de terugweg naar huis.
Het is gebeurd. Voor het eerst sinds de laatste Apollo-astronauten in 1972 de maan verlieten, hebben opnieuw mensen de achterkant van onze kosmische buur aanschouwd. De bemenste Orion-capsule van NASA’s Artemis II-missie heeft vorige nacht een flitsend bezoek aan de maan gebracht. Na een succesvolle lancering vorige week en een rustige heenreis, is het hoogtepunt van de tiendaagse testvlucht inmiddels achter de rug. Het Amerikaanse ruimtevaartuig, met de naam ‘Integrity’, is inmiddels aan de lange terugreis naar de aarde begonnen.
De vluchtleiding in Houston en de vier astronauten – NASA-commandant Reid Wiseman, piloot Victor Glover, missiespecialist Christina Koch en Jeremy Hansen van de Canadese ruimtevaartorganisatie CSA – beleefden gisteren een loodzware maar historische zesde missiedag. Terwijl het grootste deel van Europa op één oor lag, raasde Orion met een snelheid van bijna 61.000 kilometer per uur langs het ruige oppervlak van de maan.
Een nieuw afstandsrecord voor de mensheid
Voordat het ruimtevaartuig achter de maan verdween, werd eerst nog een belangrijke mijlpaal bereikt. Om 19:56 uur passeerde Artemis II de magische grens van het Apollo 13-record. De bemanning bevond zich op dat moment verder van huis dan welke astronaut in de geschiedenis dan ook. Het oude record stond sinds 1970 op 248.655 mijl (ongeveer 400.171 km.). Artemis II schoof die grens nog eens 4.111 mijl op, om astronauten uiteindelijk op een maximale afstand van 252.756 mijl (406.795 kilometer) van de Aarde te laten bevinden.
Vanuit de diepe ruimte klonken de woorden van de Canadese astronaut Jeremy Hansen: “Nu we de grootste afstand overschrijden die mensen ooit van planeet Aarde hebben afgelegd, doen we dat ter ere van de buitengewone inspanningen van onze voorgangers.” De mijlpaal werd door de vluchtleiding op aarde op geheel eigen wijze gevierd. Een medewerker stuurde de crew een e-mail. Aangezien het signaal honderdduizenden kilometers moest overbruggen, mag dit officieus gelden als het ‘verste bericht van persoon tot persoon’ ooit in de menselijke geschiedenis.
We schreven vaker over de Maan en nieuwe maanrace, lees bijvoorbeeld Water op de maan: nieuwe studie toont meest logische locaties en Nieuwe vlucht in maanrace: China test capsule en raket. Of lees dit artikel: De maan komt misschien wel van veel dichterbij dan we altijd dachten.
Langs de verre zijde van de maan
Het spannendste moment volgde om 00:44 uur in de nacht van maandag op dinsdag. Orion dook weg achter de maan en het contact met de aarde viel volledig weg. Een geplande radiostilte van veertig minuten waarin het lot van de capsule volledig in handen lag van de boordcomputer. “Terwijl we ons voorbereiden om de radiocontacten te verliezen, zullen we jullie liefde nog steeds voelen,” liet piloot Victor Glover weten vlak voordat het signaal wegviel. “Vanaf de maan, we houden van jullie. We zien jullie aan de andere kant.”
Tijdens deze passage maakte Orion zijn dichtste nadering tot het maanoppervlak. Om 01:02 uur scheerde de capsule op slechts 6.545 kilometer hoogte over de bekraterde achterkant. Het was het moment waar geologen reikhalzend naar uitkeken. De bemanning maakte gedetailleerde opnames van miljarden jaren oude littekens, waaronder het bijna 1000 kilometer brede ‘Oriëntale-bekken’. Speciaal was de suggestie van de crew om twee nog naamloze kraters voor te dragen voor officiële naamgeving: ééentje willen ze ‘Integrity’ noemen, naar hun trouwe ruimteschip, en een ander ‘Carroll’, ter nagedachtenis aan de overleden echtgenote van commandant Wiseman.
Om 01:24 uur dook Orion weer op vanachter de maan. Het eerste wat de astronauten zagen was een adembenemende ‘Aarde-opgang’. Het herstelde radiosignaal werd op aarde met luid gejuich ontvangen. Het was het bewijs dat de capsule de scheervlucht zonder kleerscheuren had doorstaan en dat de terugreis definitief kon beginnen.
Zonsverduistering en vallende sterren op de maan
Alsof een scheervlucht langs de verre zijde nog niet spectaculair genoeg was, kreeg de bemanning nog een kosmisch toegift. Doordat Orion, de maan en de zon precies op één lijn kwamen te staan, viel het ruimtevaartuig in de schaduw van de maan. Vanaf 02:35 uur beleefden de astronauten een bijna één uur durende zonsverduistering. Vanuit de ramen van de capsule zagen zij de zon volledig verdwijnen achter een pikdonkere maanschijf, omringd door de etherische gloed van de zonnecorona.
De totale duisternis bood een uniek wetenschappelijk podium. Terwijl de camera’s van Orion de corona van de zon vastlegden, tuurden de astronauten naar het donkere maanoppervlak. Zij rapporteerden minstens zes heldere lichtflitsen: inslagen van kleine meteorieten die op dat moment op de maan te pletter sloegen met snelheden van duizenden kilometers per uur.
Op huis aan
Nu de maan langzaam kleiner wordt in de achteruitkijkspiegel, richt de bemanning zich op de thuiskomst. Op de zevende missiedag (gisteren) verliet Orion officieel de zwaartekrachtsinvloed van de maan. Om de weg naar de aarde te finetunen voerde de capsule om 02:03 uur vannacht een eerste kleine koerscorrectie uit, een kort stuwmoment van 15 seconden op de stuurraketten. Tegelijkertijd begon het marineschip USS John P. Murtha aan haar reis naar de beoogde landingsplek in de Stille Oceaan.
Voor de vier astronauten is de missie nog niet voorbij. De komende dagen staan in het teken van verdere testen met het besturingssysteem en het uittesten van speciale pakken die de bloedsomloop moeten ondersteunen bij terugkeer in de zwaartekracht. Maar het grootste deel van de reis zit erop. Artemis II heeft bewezen dat de Orion-capsule mensen veilig naar de maan en terug kan brengen. De vurige terugkeer in de Aardse dampkring gevolgd door een parachutelanding in de Stille oceaan aan de Amerikaanse kust nabij San Diego, Californië, staat gepland op zaterdagnacht 2.07 uur Nederlandse tijd, waarna de astronauten spoedig opgepikt zullen door de hiervooor gereed liggende marineschip USS John P. Murtha; het einde van een uiterst succesvolle testmissie.
Het pad voor een nieuwe bemenste maanlanding onder het Artemis programma ligt nu wijder open dan ooit…
Volg de missie live verder:
Wil je meer achtergronden over dit nieuws volgen? Bekijk dan ook onze recente artikelen:
– Earthset en eclips: Orion scheert langs verre maanzijde
– Artemis II duikt straks langs de verre maanzijde
– Lancering geslaagd: Artemis II begint reis om de Maan
– Eindelijk: Artemis II lanceert vannacht (hopelijk)!
– Artemis II-raket staat op lanceerplatform: lancering in april?
– Omwenteling bij NASA: maanlanding op de schop
– Artemis II raket terug naar VAB om reparatie
– Nieuwe vlucht in maanrace: China test capsule en raket
– Race naar de maan vertraagd, tentoonstelling gestart
– Race tegen de klok: dit moet er gebeuren voor Artemis III
– Het lichaam als lab in de diepe ruimte met Artemis II
– De Maan lonkt: bemenste Artemis II-raket is lanceerklaar
…of volg onze themapagina’s Artemis, Astronauten, De Nieuwe Ruimtewedloop, of Ruimtevaart om helemaal bij te zijn in deze interessante tijden!
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
