Een dagelijkse hoeveelheid olijfolie van zeven gram blijkt al het risico op een tal van ziektes – waaronder hart- en vaatziekten en kanker – te verkleinen.

Hart- en vaatziekten en kanker zijn enkele van de belangrijkste doodsoorzaken wereldwijd. Maar volgens een nieuwe studie kun je zelf de kans om hieraan te overlijden flink terugschroeven. Onderzoekers hebben namelijk ontdekt dat je mogelijk langer leeft als je elke dag een flinke scheut olijfolie door je eten gooit.

Studie
In de studie analyseerden de onderzoekers het dieet van ruim 90.000 deelnemers (60.582 vrouwen en 31.801 mannen) over een tijdspanne van 28 jaar. De proefpersonen werden bevraagd over hoe vaak ze gemiddeld specifieke voedingsmiddelen, soorten vetten en oliën consumeerden.

Olijfolie
Het leidt tot een opmerkelijke ontdekking. Want degenen die geregeld olijfolie als sladressing gebruiken, er brood in dippen of ermee bakken en braden, blijken een verminderd risico te lopen om te sterven aan verscheidende ziektes. Zo blijkt olijfolie de kans op hartziekten met bijna 20 procent te verkleinen. Daarnaast vermindert het nuttigen van olijfolie het risico op kanker met 17 procent en de kans op neurodegeneratieve met maar liefst 29 procent. Een halve eetlepel (wat overeenkomt met 7 gram) olijfolie per dag blijkt bovendien al afdoende, al is meer nooit verkeerd. “Ongeveer 40 gram per dag levert de meeste gezondheidsvoordelen op,” zegt onderzoeker Marta Guasch-Ferre in een interview met Scientias.nl.

Mediterraan dieet
Overigens is deze ontdekking misschien niet eens een hele grote verrassing. Olijfolie maakt namelijk deel uit van het mediterrane dieet. En daarvan is bekend dat het weleens de sleutel kan zijn tot een langer leven. Het is bijvoorbeeld aangetoond dat een mediterrane eetstijl – dat rijk is aan vis, groenten en olijfolie – de kans op hartziekten, beroertes en de Ziekte van Alzheimer verkleint. “Er bestond al enig bewijs dat suggereerde dat olijfolie geassocieerd is met een lager risico op verscheidende ziektes,” zeg Guasch-Ferre. “We hadden dus wel verwacht dat het eten van olijfolie enkele voordelen met zich mee zou brengen. Een belangrijk verschil is echter dat eerdere studies het verband aantoonden onder mediterrane en Europese populaties. Nu hebben we dit verband ook ontdekt onder de Amerikaanse bevolking.”

Wist je dat…

…Italianen zo’n 4000 jaar geleden al op vrij grote schaal olijfolie produceerden? Dat is gebleken uit analyse van een vaas en twee bekkens die in de jaren negentig nabij Noto (Sicilië) zijn ontdekt. Het gaat dan ook om ‘s werelds oudste sporen van olijfolie.

Maar waarom is olijfolie eigenlijk zo’n ‘wondermiddel’? “Het is bekend dat ‘(extra) vierge’ olijfolie (onbehandelde olijfolie, red.) grote hoeveelheden polyfenolen bevat,” legt Guasch-Ferre desgevraagd uit. Dit zijn heilzame plantenstoffen die een gunstig effect op onze gezondheid hebben en beschermen tegen verschillende ziekten. “Ze verminderen bijvoorbeeld ontstekingen,” aldus Guasch-Ferre. “Er is echter verder onderzoek nodig om de mechanismen die ten grondslag liggen aan het verband tussen het eten van olijfolie en een lager risico op hart- en vaatziekten, te onderzoeken.”

Meer olijfolie eten
Volgens de onderzoeker duiden de bevindingen erop dat het niet zo verkeerd zou zijn om meer olijfolie te eten. “Artsen zouden patiënten moeten adviseren om bepaalde vetten, zoals margarine en boter, te vervangen door olijfolie om hun gezondheid te verbeteren,” stelt ze. “Uit onze studie is namelijk gebleken dat het vervangen van 10 gram margarine, boter, mayonaise of zuivelvet door dezelfde hoeveelheid olijfolie al in verband kan worden gebracht met een 8 tot 34 procent kleinere kans om vroegtijdig te overlijden. Olijfolie is een gezonde bron van vetten en bevat grotere hoeveelheden polyfenolen en andere bioactieve stoffen.”

Andere plantaardige oliën
Wie een flesje olijfolie toch wat prijzig vindt, kan overigens ook dierlijke vetten vervangen door andere plantaardige oliën. “Hoewel olijfolie beter is dan dierlijk vet, blijkt het niet andere plantaardige oliën te overtreffen,” vertelt Guasch-Ferre. “Daarom kan het consumeren van andere plantaardige oliën in vergelijking met dierlijke vetten ook een gezond alternatief zijn. Er is echter wel meer onderzoek nodig om het gunstige effect van deze plantaardige oliën op de gezondheid te bevestigen.”

Al met al wijzen de resultaten uit dat olijfolie kan helpen om langer te leven en het risico op ziektes te verkleinen. “We kunnen nu specifieke aanbevelingen doen die begrijpelijk zijn en gemakkelijk in het dieet kunnen worden geïmplementeerd,” zegt Guasch-Ferre. Onderzoek naar olijfolie gaat daarnaast door. Er blijven namelijk nog enkele prangende vragen bestaan. “Het zou interessant zijn om de verschillen tussen soorten olijfolie te bestuderen en de gezondheidseffecten van andere plantaardige oliën in kaart te brengen,” somt de onderzoeker op. “Daarnaast willen we zoals gezegd de mechanismen die ten grondslag liggen aan het verband tussen het eten van olijfolie en een lager risico op hart- en vaatziekten onderzoeken. Want dan hopen we aan het licht te kunnen brengen welke bevolkingsgroepen hier het meest baat bij zullen hebben.”