Diederik leg uit wat een gene drive is en hoe we bepaalde muggen misschien kunnen laten uitsterven. Goed idee?
Er zijn vreselijke ziektes op aarde, zoals malaria. Honderden miljoenen mensen worden er elk jaar ziek van en honderdduizenden sterven, vooral jonge kinderen. Zou het niet geweldig zijn als we de muggen die malaria verspreiden laten uitsterven?
Muggensoorten
Er zijn zo’n 3 à 4 duizend muggensoorten, maar slechts 30 tot 40 brengen malaria over. Je hoeft dus alleen die paar soorten weg te halen. Wetenschappers denken dat dit kan met een gene drive: muggen genetisch aanpassen zodat ze alleen mannetjes krijgen. Omdat alleen vrouwtjes steken en een populatie zonder vrouwtjes vanzelf uitsterft, zou je zo malaria kunnen stoppen.
Gene drive
Normaal verdwijnt zo’n aanpassing snel, maar met een slim trucje blijft het zich verspreiden. Eind jaren 80 ontdekten wetenschappers dat bacteriën een soort DNA-schaar hebben om virussen te bestrijden: CRISPR. Dat kun je ook in een gene drive gebruiken. Dan zorgen de mannetjes niet alleen dat er alleen mannetjes komen, maar ook dat álle nakomelingen die eigenschap hebben. Zo verspreidt het zich razendsnel en sterft de soort uit.
Risico’s
Maar er zijn risico’s. Wat als er een mutatie ontstaat? Of als het overspringt naar andere populaties? Dan laat je misschien meerdere soorten uitsterven. De vraag is dus: is malaria ernstig genoeg om dit risico te nemen? In het Westen slikken we pillen en zien we het probleem nauwelijks. Maar in landen als Burkina Faso sterft dagelijks een klas vol kinderen aan malaria.
