Chinese onderzoekers hebben een plastic ontwikkeld uit bamboe dat twee schijnbaar tegenstrijdige eigenschappen heeft: het materiaal is sterker dan veel kunststoffen die vandaag de dag worden gebruikt, maar breekt volledig af binnen 50 dagen wanneer het in de grond terechtkomt.
Het plastic is gemaakt uit bamboevezels die worden ontleed tot losse moleculen en vervolgens opnieuw worden samengesteld tot een nieuwe vorm van plastic. Het resultaat, volgens het onderzoek waar het materiaal in wordt beschreven, is een kunststof die sterker is dan polyethyleen en ABS. Dat zijn veelgebruikte plastics: polyethyleen zit in verpakkingen en zakjes, ABS wordt gebruikt voor speelgoed en elektronische behuizingen.
Het plastic bereikte bij testen een treksterkte van 110 megapascal. Dat is een maat voor hoeveel kracht nodig is om het materiaal kapot te trekken. Gewoon polyethyleen haalt ongeveer 30 megapascal, het populaire bioplastic PLA zit rond de 50 megapascal. Ook de stijfheid van het bamboemateriaal overtrof die van gangbare plastics fors. Het plastic bleef tijdens tests zijn vorm behouden bij temperaturen van 100 graden Celsius en zelfs bij min 30 graden, zonder te barsten of te vervormen. Deze eigenschappen zouden het materiaal geschikt moeten maken voor allerlei toepassingen, zoals onderdelen voor auto’s en meubelair.
Op 50 dagen volledig weg
Maar de belangrijkste troef is misschien wel dat het materiaal kan oplossen in de natuur, zonder dat er plasticafval achterblijft. Zodra het in contact komt met grond, beginnen schimmels en bacteriën de bamboevezels af te breken. Op 50 dagen tijd zijn ze volledig verdwenen. De onderzoekers testten dit door monsters te begraven, naast stukjes gangbare plastics zoals ABS en polystyreen. Na 50 dagen waren deze laatste nog volledig intact. Logisch, want deze materialen blijven honderden jaren aanwezig in de bodem. Belangrijk om te vermelden is dat het bamboeplastic het beter doet dan bestaande bioplastics, die vaak slechts gedeeltelijk afbreken, of die speciale industriële producten vereisen om af te breken.
Makkelijk te gebruiken
Het materiaal heeft nog een groot voordeel. Het kan net als gewone plastics makkelijk worden vervormd. Zo kan het bijvoorbeeld in mallen gegoten worden, waardoor je in feite elk soort product kan maken. De onderzoekers toonden dit aan door tandwielen, sterren en golfplaten te produceren in het laboratorium. Dit lukte met vroegere materialen uit plantenvezels moeilijk.
Volledig recyclebaar
Dat het plastic in de natuur oplost, is een troef. Natuurlijk blijft het wel handiger om het te recyclen. Volgens de onderzoekers kan dit nieuwe materiaal worden omgesmolten tot nieuw plastic. Gerecycled materiaal heeft nog altijd 90 procent van zijn sterkte, staat te lezen in de studie. Ook de gebruikte oplosmiddelen kunnen worden teruggewonnen en opnieuw worden gebruikt.
Kostenplaatje lijkt mooi
Een economische analyse van de onderzoekers toont aan dat de productie van het bamboeplastic ongeveer 2.300 dollar per ton zou kosten, omgerekend zo’n 2.000 euro. Dat ligt weliswaar hoger dan simpel polyethyleen, maar het vergelijkbaar met of zelfs lager dan andere hoogwaardige plastics. Bamboe groeit bovendien razendsnel. Per hectare kan elk jaar tot 78 ton worden gewonnen. Dat is ruim vier keer zoveel als gewoon hout.
Volgens de onderzoekers is het materiaal ten slotte bestand tegen verschillende oplosmiddelen en zuren en blijft het stabiel wanneer de luchtvochtigheid hoog is. Dat wil zeggen dat materialen die buitenshuis gebruikt worden, hiermee kunnen worden gemaakt.
Niet té optimistisch zijn
Hoewel de resultaten veelbelovend zijn, is dit nog geen reden om te juichen. Tot nu toe is het materiaal enkel in het laboratorium getest, onder gecontroleerde omstandigheden. Of het in de echte wereld even goed presteert, is nog koffiedik kijken. Ook is de economische analyse nog niet onafhankelijk onderzocht en is niet duidelijk of het proces op een betaalbare wijze kan worden opgeschaald. Ten slotte is het materiaal enkel in één soort grond getest, bij een temperatuur van 25 graden. Wat er gebeurt als het in de zee terechtkomt of hoe het zich gedraagt in extreme klimaten zoals woestijnen, blijft nog een onbeantwoorde vraag.
