Taylor Swift krijgt weer een onverwacht eerbetoon vanuit de wetenschap: naast de miljoenpoot Nannaria swiftae is nu ook een geslacht van ‘blonde’ wantsen naar haar vernoemd.
Taylor Swift heeft al heel wat prijzen en records op haar naam staan. Nu komt daar iets onverwachts bij: een geslacht van wantsen. Onderzoekers hebben in Australië twaalf nieuwe soorten wantsen beschreven. Vier daarvan behoren tot het nieuwe geslacht Swiftiephylus. Het onderzoek is te vinden in Insect Systematics & Evolution.
Latijnse verwijzingen
De twaalf nieuwe soorten behoren tot de blindwantsen. Dat is de grootste familie van de wantsen, met wereldwijd meer dan 11.000 beschreven soorten. In totaal delen de onderzoekers de nieuwe Australische soorten in bij vijf nieuwe geslachten. Een daarvan is Swiftiephylus. Daarbinnen kregen vier soorten een naam die verwijst naar Swift of haar muziek: Swiftiephylus taylorae, S. amator, S. intrepidus en S. poetorum. De laatste drie namen zijn Latijnse verwijzingen naar ‘lover’, ‘fearless’ en ‘poets’. Daarmee knipogen ze naar de albums Lover, Fearless en The Tortured Poets Department. Het geslacht zelf combineert ‘Swiftie’, de naam voor fans van Taylor Swift, met Phylus, een naam die vaker binnen deze groep insecten wordt gebruikt.
Voor onderzoeker Sarah Schroeder was die keuze persoonlijk. Zij voerde haar promotieonderzoek naar insecten uit aan de University of California, Riverside en is naar eigen zeggen al haar hele leven fan van Swift. “Het voelde voor mij als levenslange Swiftie heel vanzelfsprekend om Taylor op deze manier te eren”, zegt ze. “Tegelijkertijd wilde ik aandacht vragen voor de enorme hoeveelheid insecten die we nog niet eens hebben ontdekt.” Met de naam hoopt Schroeder dus niet alleen muziekliefhebbers te bereiken. Ze wil ook aandacht vragen voor het feit dat er nog veel onbekende biodiversiteit bestaat.
Camouflage
Ook het uiterlijk van de wantsen speelde mee. De soorten van Swiftiephylus zijn vooral bleekgeel of crèmekleurig en hebben op verschillende plekken rode accenten. “Taylor Swifts iconische uiterlijk bestaat vooral uit haar blonde haar en haar rode lippen”, zegt Schroeder. “Deze insecten zijn lichtgeel met rode accenten. In het onderzoek neem ik de vrijheid om ze blond te noemen.”
Die kleuren zijn niet alleen een leuke overeenkomst. Ze kunnen de wantsen mogelijk helpen om uit het zicht te blijven. De insecten leven namelijk op bomen en struiken uit de plantenfamilie Casuarinaceae. Daarbij gaat het onder meer om soorten uit de geslachten Casuarina en Allocasuarina. Die planten komen voor in uiteenlopende omgevingen, van tropische bossen tot kustduinen en gebieden met extreme hitte. Hun bloemen hebben vaak rode of oranje delen. De bleke en rode kleuren van de wantsen sluiten daar opvallend goed bij aan. Volgens de onderzoekers kan dat betekenen dat de insecten zich vooral tussen de bloemen en takken schuilhouden.
Opvallend is dat ook andere, verder verwante wantsen die ook op deze planten leven vergelijkbare kleuren hebben. Dat laat zien dat hier mogelijk een vorm van convergente evolutie heeft plaatsgevonden. Daarbij ontwikkelen soorten die niet nauw aan elkaar verwant zijn toch een vergelijkbare eigenschap, bijvoorbeeld omdat ze met dezelfde omstandigheden te maken hebben.
Niet gevaarlijk
Hoewel de soorten nu officieel beschreven zijn lagen veel exemplaren al tientallen jaren stof te verzamelen in een museum. Ze werden tussen 1995 en 2004 verzameld tijdens een groot onderzoek naar de Australische biodiversiteit. Tijdens die verzameltochten werden meer dan 50.000 insecten gevonden. Schroeder en haar begeleider Christiane Weirauch onderzochten voor de nieuwe studie uiteindelijk 593 exemplaren uit collecties van onder meer het American Museum of Natural History en het Australian Museum.
Daarbij keken ze niet alleen naar de kleur van de wantsen. Ze maten ook de verschillende delen van het lichaam op en onderzochten daarnaast de kenmerken van de insecten. Ook bestudeerden ze de geslachtsorganen, die bij wantsen belangrijke aanwijzingen kunnen geven om soorten van elkaar te onderscheiden. Met een elektronenmicroscoop brachten ze zeer kleine structuren in beeld. Daarnaast voerden ze een moleculair onderzoek uit om te bepalen hoe verschillende groepen evolutionair aan elkaar verwant zijn. Zo konden ze vaststellen of het daadwerkelijk om afzonderlijke soorten en meerdere nieuwe geslachten ging.
Leestip: De Amerikaanse rijststinkwants blijkt genetisch een stuk diverser te zijn dan gedacht
De nieuwe wantsen lijken geen gevaar te vormen voor mensen en dieren. Ook zijn er geen aanwijzingen dat ze de planten waarop ze leven schade toebrengen. Veel wantsen brengen een groot deel van hun leven door op één bepaalde plant. Ze komen daar uit het ei, groeien er op en leggen er later zelf weer eieren. De nieuwe soorten lijken eveneens nauw verbonden te zijn met de planten waarop ze leven.
Die band maakt het volgens Schroeder belangrijk om soorten goed te beschrijven. Taxonomie vormt volgens haar de basis voor natuurbescherming. “Als we soorten niet beschrijven, weten we niet dat ze bestaan en kunnen we ze ook niet beschermen”, zegt ze. “Door Taylor te eren met deze namen hoop ik de aandacht te vestigen op het belang van natuurbescherming en op het feit dat veel biodiversiteit nog onbekend is.”
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Toevallig ontdekt: bedwantsen blijken een enorme hekel aan vocht te hebben en Geen oor maar iets héél anders: Japanse schildwantssoort heeft een speciaal orgaan voor schimmels . Of lees dit artikel: Deze wantsen overleven alleen met de poep van hun soortgenoten: “Ze zoeken de drollen en slurpen ze op” .
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
