Metformine, een bekend medicijn tegen diabetes, lijkt een belangrijk biologisch effect van lichaamsbeweging na te bootsen. Dat kan vooral waardevol zijn voor patiënten die door hun kankerbehandeling niet goed meer kunnen bewegen.
Lichaamsbeweging is een van de betrouwbaarste manieren om de gezondheid te ondersteunen tijdens een kankerbehandeling. Het helpt bij het reguleren van gewicht, bloedsuiker en de gezondheid van hart en bloedvaten. Maar wat als sporten door de behandeling simpelweg niet lukt?
Precies die vraag zette Amerikaanse onderzoekers aan het denken. Ze vroegen zich af of de positieve biologische signalen van lichaamsbeweging ook op andere manieren geactiveerd kunnen worden. Hun studie suggereert dat metformine, een veelgebruikt medicijn bij diabetes, mogelijk een deel van de positieve effecten van beweging kan nabootsen, zelfs wanneer patiënten inactief zijn.
Sportsignaal zonder te bewegen
Het onderzoek richtte zich op Lac-Phe, een stofje dat vrijkomt na intensieve inspanning en een rol speelt bij energieregulatie en eetlust. Hogere niveaus van Lac-Phe worden in verband gebracht met minder honger en een betere gewichtscontrole.
Opvallend is dat ook patiënten die metformine gebruiken verhoogde niveaus van dit molecuul hebben, zonder dat ze hoeven te sporten. De gemeten waarden waren zelfs vergelijkbaar met die na zware lichamelijke inspanning.
Belangrijk voor patiënten met beperkte energie
Voor veel kankerpatiënten is sporten makkelijker gezegd dan gedaan. Vermoeidheid, pijn, of andere bijwerkingen maken het vaak lastig om actief te blijven, juist op het moment dat een gezonde stofwisseling cruciaal is.
Het onderzoeksteam richtte zich op prostaatkanker, waarbij de behandeling met hormoontherapieën bekend staat om het verstoren van de stofwisseling. Dit zorgt vaak voor gewichtstoename, insulineresistentie en een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. Een middel dat de stofwisseling ondersteunt zonder fysieke inspanning kan hierbij extra waardevol zijn.
Niet tegen de tumor, maar voor de patiënt
De onderzoekers benadrukken een belangrijke nuance: het verhoogde Lac-Phe had geen effect op de tumor zelf. Er werd geen verband gevonden met veranderingen in PSA-waarden, een standaardmarker voor prostaatkanker.
Dit onderscheid is belangrijk voor de interpretatie van de studie. Hoewel verder onderzoek nodig is, lijkt Lac-Phe vooral een indicator te zijn van hoe het lichaam omgaat met energie, gewicht en metabole belasting tijdens de behandeling.
Volgens de onderzoekers is dat minstens zo belangrijk. “Kankerbehandeling gaat niet alleen over het bestrijden van tumoren”, stellen ze. “Het gaat ook om hoe patiënten zich voelen en hoe goed ze de behandeling verdragen.”
Breder effect dan gedacht
Interessant is dat het effect niet uniek lijkt voor metformine. Ook bij andere behandelingen die de stofwisseling beïnvloeden, werd een stijging van Lac-Phe waargenomen. Dat wijst erop dat het molecuul mogelijk een algemene indicator is voor metabole activiteit in het lichaam en niet alleen gekoppeld is aan een specifiek medicijn.
De studie geeft een duidelijker beeld van hoe een veelgebruikt diabetesmedicijn de stofwisseling kan beïnvloeden tijdens de behandeling van prostaatkanker. In de toekomst zou dat kunnen leiden tot behandelingen die patiënten helpen hun stofwisseling gezond te houden, zelfs als ze fysiek beperkt zijn.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Zitten veel minder schadelijk dan gedacht: zoveel lichaamsbeweging is al genoeg en Waarom de kans op borstkanker toeneemt naarmate we ouder worden. Of lees dit artikel: Stress veroorzaakt geen kanker: groot onderzoek rekent af met hardnekkige mythe.
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
