Onderzoekers aan onder meer de Universiteit Antwerpen en de Open Universiteit Nederland hebben een AI-tool ontwikkeld die met een gewone webcam de oogbewegingen van leerlingen kan volgen. Zo kunnen leerkrachten in één klap zien welke woorden of zinnen voor problemen zorgen bij het lezen.
Het gaat niet zo lekker met de leesvaardigheid van scholieren in Nederland en Vlaanderen. Steeds meer kinderen en jongeren hebben moeite met teksten en voor leerkrachten is het een enorme klus om uit te puzzelen waar het precies misgaat. De ene leerling kent te weinig woorden, de andere heeft moeite met context en weer een ander durft simpelweg niet om de leerkracht om hulp te vragen.
Kijken waar de ogen stoppen
Onderzoekers uit acht landen, waaronder dus België en Nederland, werken daarom aan een oplossing. Via het Europese EYE-TEACH-project bouwen ze aan software die de ogen van leerlingen volgt terwijl ze een tekst lezen op hun scherm. Blijft iemands blik lang hangen bij een bepaald woord? Of leest een leerling dezelfde zin steeds opnieuw? Dan weet de leerkracht meteen: hier zit een probleem.
“Wat de EYE-TEACH-tool zo vernieuwend maakt, is dat ze de oogbewegingen van leerlingen registreert terwijl ze teksten lezen op een computerscherm”, legt Siem Buseyne van de Universiteit Antwerpen uit in een persbericht. “Die gegevens worden vervolgens geanalyseerd door een AI-systeem dat de ruwe data omzet in heldere inzichten voor leraren.”
Enkel gewone webcam nodig
Tot voor kort had je voor dit soort metingen peperdure apparatuur nodig in een speciaal lab. Maar de technologie is flink vooruitgegaan. Tegenwoordig kan een simpele webcam in een laptop de klus klaren. Combineer dat met kunstmatige intelligentie die alle data in realtime analyseert en je hebt een tool die daadwerkelijk bruikbaar is in een doorsnee klaslokaal.
De mogelijkheden zijn volgens de onderzoekers legio. Leerkrachten zouden straks per leerling kunnen zien wie al klaar is met een tekst en wie nog worstelt. En als de software merkt dat iemand vastloopt op een lastig woord, zou er direct een uitleg kunnen verschijnen.
De leerkracht blijft de baas
Belangrijk detail: de onderzoekers willen nadrukkelijk geen vervanging voor de leerkracht bouwen. “We willen dat de tool hen ondersteunt tijdens het lesgeven, niet vervangt”, aldus Buseyne. Daarom worden docenten vanaf het begin betrokken bij de ontwikkeling. Hun feedback bepaalt uiteindelijk wat de software wel en niet gaat doen.
De tool is nog volop in ontwikkeling. Wanneer de onderzoekers verwachten dit in klaslokalen in te zetten, is nog niet bekend.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Meer schermtijd op jonge leeftijd hangt samen met lagere scores voor lezen en rekenen en Voor de lol een boek lezen: hoeveel tijd maken Amerikanen daar nog voor vrij?. Of lees dit artikel: Traumatische ervaringen (zoals blijven zitten op school) gaan vooral pijn doen naarmate je leven ten einde loopt.
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:


