Wetenschappers ontdekken een op unieke wijze springende larve – om vervolgens op voorzichtig bewijs te stuiten dat de vreemde sprong wel eens onder een breed scala aan soorten voor kan komen.

We weten dat sommige insecten wonderbaarlijke sprongen kunnen maken. Maar de manier waarop de larven van de kever Laemophloeus biguttatus springen, is wel heel uniek. Sterker nog, wetenschappers wisten niet eens dat deze sprong bestond!

Insectensprongen
De meeste springende insecten houden er allemaal een vrij vergelijkbare methode op na. Ze ‘klikken’ in feite twee lichaamsdelen aan elkaar vast, terwijl het insect kracht uitoefent en een aanzienlijke hoeveelheid energie opbouwt. Het insect ontgrendelt vervolgens de twee lichaamsdelen, waardoor al die energie in één keer vrijkomt. En zo springt het beestje rond.

Laemophloeus biguttatus
Onderzoekers hebben nu echter in een nieuwe studie ontdekt dat de insectenlarven van de kever Laemophloeus biguttatus er een hele andere en vrij eigenaardige tactiek op nahouden.

Foto van Laemophloeus biguttatus. Links: een larve. Rechts: een volwassen exemplaar. Afbeelding: Matt Bertone, NC State University

“Wat de sprong van Laemophloeus biguttatus zo opmerkelijk maakt, is dat ze springen zonder twee lichaamsdelen aan elkaar te klikken,” legt onderzoeker Matt Bertone uit. In plaats daarvan krult elke larve zichzelf in een lus terwijl hij naar voren springt. “Hij gebruikt de klauwen op zijn poten om de grond vast te pakken, terwijl hij energie opbouwt,” zegt Bertone. “Zodra die klauwen de grond loslaten, wordt de energie omgezet in kinetische energie, waardoor de larve zichzelf als het ware lanceert.”

De bijzonder acrobatische sprong van Laemophloeus biguttatus. Afbeelding: Matt Bertone, NC State University

Deze unieke sprong kan weleens het best bewaarde geheim van insectenlarven zijn. “Deze sprong is buitengewoon zeldzaam,” zegt Bertone. “Het mechanisme dat ze gebruiken is – voor zover we nu kunnen nagaan – nog niet eerder beschreven.”

Toevallig
De ontdekking van deze bijzondere sprong was enigszins toevallig. Bertone kwam de larven tegen bij een rottende boom in de buurt van zijn laboratorium en merkte op dat ze leken te springen. Bertone besloot het gedrag te filmen en kwam er toen achter hoe eigenaardig de sprong was. “De manier waarop deze larven rondsprongen was indrukwekkend,” zegt hij. “We begrepen echter niet meteen hoe uniek het was.” Pas nadat de onderzoekers hun beelden met kever-experts hadden gedeeld en niemand deze sprong ooit eerder had gezien, realiseerden ze zich dat ze hier getuige waren van iets bijzonders. “We wilden weleens nader bestuderen wat de larven hier precies aan het doen waren,” aldus Bertone.

Video
Om de acrobatische bewegingen van de larven goed te onderzoeken, filmde het onderzoeksteam de sprongen met snelheden van maar liefst 60.000 frames per seconde. Hierdoor slaagden ze erin alle afzonderlijke bewegingen die samen de sprong vormen, haarscherp vast te leggen. Op die manier ontdekten ze dat de pootjes een soort vergrendelingsmechanisme met de grond vormen.

Andere soorten
Hoewel deze acrobatische sprong nog niet eerder beschreven is, zou het best kunnen dat een breed scala aan soorten op een vergelijkbare manier vooruitkomt. Toen de Japanse onderzoeker Takahiro Yoshida de beelden van Bertone bekeek, realiseerde hij zich namelijk dat hij een soortgelijke sprong had gezien onder larven van een andere keversoort: Placonotus testaceus. “We hebben helaas geen beelden van springende Placonotus testaceus,” zegt Bertone. “Maar het bewijs dat we uit Yoshida’s lab hebben, suggereert voorzichtig dat de voorheen onbekende sprong voorkomt onder in ieder geval twee verschillende geslachten die niet eens nauw verwant zijn.”

Het onderzoek roept dan ook veel vragen op. “Is de merkwaardige sprong afzonderlijk geëvolueerd?” vraagt Bertone zich hardop af. “Springen meerdere keversoorten op deze manier? Of zijn de bestudeerde geslachten misschien nauwer verwant dan we eerder dachten? Er is hier nog veel interessant onderzoek te doen.”