Onderzoekers hebben ontdekt dat een uitheemse vetplant de vleugels kan veranderen van een Japanse vlindersoort. Daardoor lijken mannetjes minder snel te willen paren.
Invasieve plantensoorten kunnen meer doen dan alleen de bodem of andere planten beïnvloeden. Ze kunnen ook de dieren veranderen die van hen eten. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek naar de vlinder Tongeia fischeri, ook wel ‘Fischer’s Blue’ genoemd.
Deze kleine vlinder komt voor in Japan en staat daar onder druk. De rupsen eten normaal vooral van de inheemse plant Orostachys japonica. Maar de laatste tijd zijn ze ook gezien op uitheemse planten, zoals Sedum sarmentosum. Zo’n nieuwe voedselbron lijkt op het eerste gezicht misschien handig. Echter laat het nieuwe onderzoek zien dat het verhaal ingewikkelder in elkaar zit. Het onderzoek is te vinden in Basic and Applied Ecology.
Ultraviolet licht
Onderzoekers van Osaka Metropolitan University kweekten rupsen van Tongeia fischeri op twee soorten planten. Een deel mocht groeien op de inheemse soort Orostachys japonica. Een ander deel moest het doen met de uitheemse soort Sedum sarmentosum. Daarna bekeken de onderzoekers hoe goed de rupsen groeiden, hoe zwaar de poppen werden en op welke planten de vrouwtjes hun eitjes legden.
In het begin leek dat niet tot een aanzienlijk nadeel te leiden. De rupsen deden het op de uitheemse plant niet merkbaar slechter. Ook het gewicht van de poppen verschilde niet duidelijk. Dat lijkt goed nieuws: de vlinder kan de uitheemse plant dus gebruiken als een plant om op (en van) te leven.
Leestip: Vlinders verdwijnen in hoog tempo: hoeveel zijn er nu nog maar over?
Maar toen de onderzoekers naar de volwassen vlinders keken zagen ze wel verschil. Ze maakten foto’s van de onderkant van de vleugels in gewoon licht en in ultraviolet licht. Dat laatste licht kunnen mensen niet zien, maar vlinders vaak wel. Ook maten ze hoeveel licht de vleugels weerkaatsten.
De vlinders die als rups op de inheemse plant hadden geleefd zagen er iets geler uit en hun vleugels weerkaatsten minder ultraviolet licht. De vlinders die waren opgegroeid op de uitheemse plant zagen er grijzer uit en weerkaatsten juist meer ultraviolet licht.
Dat verschil is belangrijk, omdat vleugelkleur bij vlinders een rol speelt bij het vinden van een partner. Voor een vlinder is een vleugel niet alleen een manier om te vliegen, maar ook een soort van ‘visitekaartje’. Vlinders gebruiken dat ‘visitekaartje’ om een geschikte partner te herkennen.
Invasieve soorten
De onderzoekers testten daarom ook hoe wilde mannetjes reageerden op de verschillende vleugelkleuren. Ze lieten mannetjes in het veld kennismaken met vlinders die op de inheemse of uitheemse plant waren grootgebracht. Wat bleek: de mannetjes maakten vaker contact met vlinders die als rups van de inheemse plant hadden gegeten.
Volgens teamlid Karen Hisai laat de studie zien dat uitheemse plantensoorten een ecosysteem op veel verschillende manieren kan verstoren. “Deze studie laat zien dat invasieve planten, zelfs als ze als een voedselbron kunnen dienen, indirect het voortplantingsproces kunnen beïnvloeden,” zegt ze.
Ook onderzoeksleider Norio Hirai maakt zich zorgen. “Dit onderzoek laat zien welke indirecte bedreigingen invasieve planten kunnen vormen voor plantenetende insecten,” zegt hij. “We hopen dat dit onderzoek bijdraagt aan de bescherming van andere bedreigde soorten en aan de aanpak van de bredere problemen rondom invasieve soorten.”
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Glasvleugelvlinders worden opnieuw op de kaart gezet – en dat leidt tot een bijzondere ontdekking en Hoe deze bijzondere nachtvlinder de Melkweg gebruikt als ‘sterrenkompas’ en duizend kilometer naar zijn schuilplaats vliegt . Of lees dit artikel: Baanbrekende nieuwe technologie: hoe vlinders kunnen helpen om kanker op te sporen .
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
