Jarenlang dachten biologen dat de opvallende ‘Joro spider’ invasief was. Nu blijkt dat toch niet zo te zijn.
Toen de zogenoemde ‘Joro spider’ (Trichonephila clavata) ruim tien jaar geleden voor het eerst opdook in de Verenigde Staten waren biologen bezorgd: de grote geel-zwarte spin zou niet alleen dezelfde insecten eten als inheemse spinnen, maar ook inheemse spinnensoorten zelf. Daardoor zouden die lokale soorten sterk onder druk komen te staan. Een nieuw onderzoek komt nu met verrassend en goed nieuws: de spin jaagt hoofdzakelijk op soorten die veel spinnen links laten liggen. Het onderzoek is te vinden in PLOS One.
Gigantische spin
De spin werd in 2014 voor het eerst officieel gezien in het zuidoosten van de Verenigde Staten. Sindsdien breidt de soort in rap tempo haar leefgebied uit. Vooral de vrouwtjes vallen op: ze zijn groot en maken in het najaar enorme goudkleurige webben. Daardoor was het lange tijd de vraag wat hun komst betekende voor inheemse spinnensoorten.
Een van de belangrijkste kopzorgen had te maken met de manier waarop ze voedsel verzamelen. Veel wielwebspinnen wachten geduldig tot een insect hun web in vliegt. Als verschillende soorten op dezelfde plek en op dezelfde prooien jagen kunnen ze elkaar daardoor in de weg zitten. Aangezien de ‘Joro spider’ een enorm web spint maakten biologen zich lange tijd zorgen dat deze spin daardoor andere spinnensoorten kan uithongeren.
Leestip: Bang voor spinnen? Een wereld zonder hen, dat is pas écht angstaanjagend
Echter lijkt dat niet het geval te zijn. Zo laat onderzoeker Jason Schmidt van de University of Georgia weten: “we ontdekten dat de ‘Joro spider’ niet direct concurreert met andere spinnensoorten. In plaats daarvan eet deze spin vooral de insectensoorten die inheemse spinnensoorten vaak links laten liggen.”
Op zoek naar DNA
Om dat te ontdekken verzamelden de onderzoekers in oktober 2021 in totaal 356 vrouwelijke wielwebspinnen op 52 plekken in Georgia en South Carolina. Daaronder waren 213 ‘Joro spiders’. Voor de vergelijking keken de wetenschappers ook naar drie andere inheemse soorten.
Daarna onderzochten ze de darminhoud van de spinnen met een techniek die DNA-metabarcoding heet. Daarbij zoeken onderzoekers naar kleine stukjes DNA van opgegeten dieren. Zo kunnen ze bepalen welke groepen insecten een spin heeft gegeten, zelfs als van een prooi bijna niets meer over is.
In totaal vonden de onderzoekers DNA terug van 164 verschillende prooigroepen. Bij de ‘Joro spiders’ vonden de onderzoekers minstens 26 prooigroepen die ze niet bij de drie onderzochte inheemse soorten aantroffen. Het gaat hierbij om groepen op familieniveau, dus niet om 26 afzonderlijke soorten.
Popcorn
Daarmee laten de resultaten zien dat de spinnen nauwelijks concurreren met inheems soorten. Schmidt laat weten: “de spinnen eten vooral veel kleine vliegjes en soorten die wij vaak als plaaginsecten zien. Voor zo’n grote spin lijken al die vliegjes een beetje op stukjes popcorn.”
Ook vonden de onderzoekers geen duidelijk verschil in het dieet van inheemse spinnen op plekken waar de ‘Joro spider’ wel of niet aanwezig waren. Dat is heel belangrijk: als de spinnen wel in de weg zouden zitten zou je verwachten dat de inheemse soorten daardoor op andere plekken gaan zitten. Echter vond het team geen aanwijzingen dat dat ook echt gebeurt.
Voor het geval je zelf ooit eens een ‘Joro spider’ tegenkomt: eigenlijk heb je niet zoveel te vrezen. Schmidt beschrijft ze als ‘opvallend rustig’. Hij zegt: “Vanwege hun grote formaat zou je denken dat ze best gevaarlijk zijn, maar dat is helemaal niet het geval. Tijdens het onderzoek klommen ze regelmatig over mijn gezicht en mijn haar. Ondanks dat ben ik nooit gebeten.”
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Bij deze spinachtige dieren zorgen soms de vaders voor de eieren en Bull’s eye! Deze spin schiet mieren met een zelfgemaakte katapult zijn web in . Of lees dit artikel: Nieuwe spin uit de Himalaya lijkt sprekend op de beroemde ‘Happy Face-spider’ uit Hawaï .
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
