Er staan sinds kort twee microfoons op Mars en de opnames daarvan hebben nu enkele opzienbarende conclusies opgeleverd.

Dat blijkt uit een uitgebreide analyse van de geluidsopnames, verschenen in het blad Nature. De auteurs van de studie baseren hun conclusies voornamelijk op opnames die gemaakt zijn door een microfoon die op de mast van Marsrover Perseverance prijkt. Daarnaast werden in de analyse ook geluidsopnames meegenomen die gemaakt zijn door een microfoon op het chassis van de rover. Waar eerdere Marsrovers middels fraaie foto’s al lieten zien hoe het Marsoppervlak eruit ziet, kunnen we dankzij deze microfoons nu ook voor het eerst horen hoe Mars klinkt. En een analyse van de gemaakte geluidsopnames levert nu een behoorlijk aantal verrassende conclusies op.

Snelheid van geluid
Zo blijkt de snelheid van het geluid op Mars veel lager te liggen dan op aarde én afhankelijk te zijn van de frequentie van het geluid. Waar geluiden op aarde doorgaans met een snelheid van 343 meter per seconde voortjagen, hebben ze op Mars aanzienlijk minder haast. Geluiden met een hoge frequentie reizen met een snelheid van 250 meter per seconde, terwijl geluiden met een lagere frequentie blijven steken op een snelheid van 240 meter per seconde.

Andere atmosfeer
Het is allemaal te herleiden naar het feit dat de atmosfeer van Mars heel anders in elkaar steekt dan die van de aarde. Zo is de Marsatmosfeer veel dunner en kouder en bestaat deze voor het leeuwendeel uit CO2. Omdat onderzoekers voorafgaand aan de lancering van Marsrover Perseverance al een goed beeld hadden van de samenstelling van de Marsatmosfeer, hadden ze al verwacht dat de snelheid van het geluid op Mars anders zou zijn dan op de aarde, maar het is nu voor het eerst ook bewezen.

Daarnaast wijzen de geluidsopnames uit dat geluiden op Mars het – opnieuw door toedoen van die dunne atmosfeer – niet zo ver schoppen. Waar geluiden op aarde tientallen meters verderop nog hoorbaar kunnen zijn, reiken geluiden met een lage frequentie op Mars niet veel verder dan 8 meter. En geluiden met een hoge frequentie schoppen het nog minder ver.

Het is natuurlijk heel gaaf om geluiden die op Mars zijn opgenomen, te horen. Maar dat is niet de primaire reden geweest om een microfoon naar Mars te sturen. Door geluiden op te nemen, kunnen onderzoekers namelijk ook meer te weten komen over de atmosfeer waar deze doorheen reizen. Daarnaast bieden de microfoons onderzoekers een extra manier om de gezondheid en het functioneren van Marsrover Perseverance te beoordelen. Zo kan een ongewoon geluidje er bijvoorbeeld op wijzen dat er iets niet helemaal goed gaat.

Stilte
De hierboven beschreven conclusies doen misschien vermoeden dat de microfoons op Mars overuren maakten. Maar niets is minder waar; waar de stilte hier op aarde soms ver te zoeken is, is dat op Mars heel anders, zo ontdekten de onderzoekers. “Op een gegeven moment dachten we dat de microfoon kapot was, zo stil was het,” vertelt onderzoeker Sylvestre Maurice. Ook dat is weer te herleiden naar die dunne atmosfeer. “Mars is heel stil, vanwege de lage luchtdruk,” aldus onderzoeker Baptiste Chide. “Maar,” zo voegt hij er direct aan toe. “De druk verandert met de seizoenen op Mars.” En dat betekent dat het – nu de herfst op Mars zich aandient – wat lawaaiiger zou kunnen worden op de planeet. “Er komt nu een seizoen aan waarin de luchtdruk hoger ligt,” aldus Chide.

Wetenschappers blijven hun oor – middels de microfoons – ook de komende periode nog te luister leggen. “Het is een nieuwe manier van onderzoek die we nog niet eerder op Mars gebruikt hebben,” stelt Maurice. “Ik verwacht dat er nog veel meer ontdekkingen gedaan zullen worden.”

Nu onderzoekers dankzij de microfoons een steeds beter beeld krijgen van hoe geluid op Mars zich gedraagt, kunnen ze ook onthullen hoe geluiden die we hier op aarde regelmatig horen, op Mars zouden klinken. Een bloemlezing, van boven naar beneden: vogelgezang in een drukke stad, een vrachtwagen die achteruit rijdt, golven in de oceaan en gesproken (beroemde) woorden.