We weten al jaren dat microplastics overal zitten en steeds meer onderzoek toont aan dat ze slecht zijn voor onze gezondheid. Nu blijkt dat ze ook nog eens bijdragen aan de klimaatverandering.
Dit blijkt uit een studie die gepubliceerd werd in Nature Climate Change. Meerbepaald becijferden de onderzoekers dat zwevende plasticdeeltjes een impact hebben die 16 procent zo groot is als die van roet. Dat klinkt misschien niet meteen als heel veel, maar het is wel degelijk een merkbaar effect. Geen enkel klimaatmodel hield hier tot nu toe rekening mee.
Een van de cruciale factoren die in deze studie zijn meegenomen om tot deze conclusie te komen, is de kleur van het plastic. Eerdere studies gingen er vanuit dat microplastics in de lucht min of meer doorzichtig of wit zijn. In het echt is dat natuurlijk niet het geval. Plastic komt er immers in alle kleuren.
De kleur is belangrijk omdat die bepaalt hoeveel zonlicht een deeltje absorbeert. De auteurs van deze studie hebben hier een cijfer op geplakt: gekleurde microplastics absorberen tot 75 keer zoveel licht als hun kleurloze tegenhangers. Zwarte deeltjes zijn de grootste boosdoeners, op de voet gevolgd door gele, blauwe en rode. Witte deeltjes kaatsen daarentegen licht terug.
Leestip: Het kan echt: plasticafval omtoveren in schone brandstof met behulp van zonlicht
Plastic verandert van kleur
De onderzoekers ontdekten ook iets onverwachts. Plastic verandert in de lucht van verloop van tijd van kleur. Gekleurde deeltjes verbleken en witte deeltjes vergelen. Het netto-effect blijft op macroniveau echter gelijk, omdat wat de ene kleur erbij krijgt aan absorptie, de andere juist kwijtraakt.
De onderzoekers konden dit allemaal constateren door metingen uit te voeren met een wereldwijd luchttransportmodel. Zie het als een soort weersimulatie, maar dan voor zwevende deeltjes. Wat uit dit model blijkt, is dat er in de lucht net boven de grond, waar jij en ik leven, gemiddeld zo’n vier microplasticdeeltjes per kubieke meter lucht rondzweven. Er zijn ook kleinere deeltjes aanwezig, de zogenoemde nanoplastics. Microplastics zweven gemiddeld 8 dagen in de lucht, nanoplastics hangen 28 dagen rond.
De verspreiding is verre van gelijkmatig. Boven sommige plekken hangt extreem veel plastic in de atmosfeer. Dat is vooral het geval in de subtropische oceaangebieden. Boven de noordelijke Stille Oceaan piekt het opwarmingseffect zelfs op een waarde die bijna vijf keer hoger ligt dan dat van roet op die plek.
Maar wat betekent dit nu echt?
Als je dit globaal bekijkt, komt het opwarmende effect van microplastics in de lucht neer op ongeveer 0,039 watt per vierkante meter. Roet komt uit op 0,27 watt per vierkante meter en bruine koolstof (afkomstig van onder meer de houtstook en bosbranden) komt ongeveer op dezelfde orde van grootte uit. Hoewel de impact dus niet enorm is, is er wel degelijk een meetbare impact. Die wordt momenteel niet opgenomen in klimaatmodellen, waardoor die mogelijk een tikkeltje te positief zijn.
Plastic draagt nog op andere manieren bij aan de klimaatverandering. De productie en verwerking van al dat plastic stoot immers al CO2 en andere broeikasgassen uit. Plastic wordt geproduceerd uit olie. En hoewel we al decennialang proberen te recyclen, belandt het gros van al het plastic in de wereld gewoon in het milieu terecht.
We schreven vaker over dit onderwerp, lees bijvoorbeeld ook Bom onder onderzoek naar microplastics: zit ons lichaam er toch niet vol mee? en In dit bos dwarrelen bijna twee keer zoveel microplastics neer als in de rest van de streek. Of lees dit artikel: Luchtvervuiling veroorzaakt chaos in mierenkolonies: er vallen zelfs doden.
Uitgelezen? Luister ook eens naar de Scientias Podcast:
